Mỹ: Hạ viện hoàn thiện các bước cuối cùng, mở đường xét xử ông Trump tại Thượng viện

 Ngày 15/1, Hạ viện Mỹ đã thông qua hai điều khoản luận tội Tổng thống Mỹ Donald Trump với 228 phiếu thuận và 193 phiếu chống, mở đường cho phiên xét xử Tổng thống Trump tại Thượng viện dự kiến diễn ra vào ngày 21/1 và kéo dài trong 7 ngày.

Hạ viện Mỹ hoàn thiện các bước cuối cùng, mở đường xét xử ông Trump tại Thượng viện. (Nguồn: India Today)
Hạ viện Mỹ hoàn thiện các bước cuối cùng, mở đường xét xử ông Trump tại Thượng viện. (Nguồn: India Today)

Trước khi tiến hành bỏ phiếu, trong một cuộc họp báo tại trụ sở Quốc hội Mỹ, Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi đã công bố danh sách nhóm khởi tố của Hạ viện gồm 7 nghị sĩ tham gia phiên xét xử Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Thượng viện.

Nhóm các nghị sĩ trên gồm Adam Schiff (bang California), Jerry Nadler (bang New York), Zoe Lofgren (bang California), Hakeem Jeffries (bang New York), Jason Crow (bang Colorado), Val Demings (bang Florida) và Sylvia Garcia (bang Texas). Trong đó, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Adam Schiff sẽ là người phụ trách nhóm.

Trước đó, ngày 14/1, ngay sau khi Hạ viện Mỹ thông báo sẽ tiến hành bỏ phiếu thông qua nghị quyết gửi 2 bản luận tội lên Thượng viện, 3 ủy ban tiến hành điều tra luận tội của Hạ viện Mỹ cũng cho biết, đã gửi thêm hàng chục trang bằng chứng mới lên Ủy ban Tư pháp Hạ viện.

Các bằng chứng mới được công bố bao gồm hồ sơ cuộc điện đàm và các tài liệu do Lev Parnas, một cựu cộng sự bị truy tố của luật sư riêng của Tổng thống Trump là Rudolph W. Giuliani cung cấp. Các bằng chứng này sẽ được trình lên Thượng viện cùng hai bản luận tội đã được Hạ viện thông qua.

Sau khi nhận được hai bản luận tội của Hạ viện, Thượng viện sẽ tiến hành phiên xét xử Tổng thống Trump. Tuy nhiên, theo dự kiến, phiên xét xử này sẽ diễn ra nhanh chóng vì các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa hội đủ số phiếu để bác bỏ các cáo buộc nhằm vào Tổng thống Trump.

Thế Việt

(theo AP)

Tagged : / / / /

Cải tổ từ ‘chóp bu’, Tổng thống Putin đang suy tính những gì?

Ngày 15/1, Tổng thống Nga Vladimir Putin đề xuất sửa đổi Hiến pháp, khởi động cuộc cải tổ đầy bất ngờ, khiến cả Chính phủ của ‘đồng minh lâu năm’ Dmitry Medvedev từ chức. Ông Putin đang suy tín điều gì?

Tổng thống Putin đang suy tính những gì? (Nguồn: ABC News)
Tổng thống Putin đang suy tính những gì? (Nguồn: ABC News)

Tại sao Thủ tướng Medvedev phải từ chức?

Ông Medvedev vốn là một đồng minh thân cận của ông Putin, đã đảm nhận chức vụ Thủ tướng Nga từ năm 2012. Trước đó, ông đã có 4 năm làm Tổng thống, từ 2008-2012.

Sau khi Tổng thống Putin đọc thông điệp liên bang, ông Medvedev đã đệ đơn từ chức. Cùng với đó, Thủ tướng Medvedev cũng nói rằng, theo Điều 117 của Hiến pháp Liên bang Nga, Chính phủ của ông đã đệ đơn từ chức nhằm phục vụ cho Tổng thống Putin thực hiện những sửa đổi cần thiết.

Đây là lần thứ 3 trong thời đại Putin diễn ra việc thay đổi ban lãnh đạo chủ chốt một cách bất ngờ từ vị trí chóp bu. Lần đầu tiên là việc Putin lên nắm quyền khi ông trở thành quyền tổng thống sau khi Boris Yeltsin bất ngờ từ chức năm 1999.

Lần thứ hai là vào năm 2007, khi nhiệm kỳ tổng thống của ông Putin sắp kết thúc, ông đã bổ nhiệm Medvedev thay thế mình, còn ông trở thành thủ tướng, một động thái mà giới chỉ trích miêu tả là sự “soán ngôi” để không phải tiến hành bầu cử. Trong thời kỳ ông Medvedev giữ cương vị tổng thống Nga, ông Putin vẫn là người ra quyết định chính.

Dưới thời Tổng thống Medvedev, Hiến pháp đã được sửa đổi để kéo dài nhiệm kỳ của tổng thống từ 4 năm lên 6 năm mặc dù vẫn giới hạn tổng thống chỉ nắm quyền hai nhiệm kỳ liên tiếp.

Khi ông Medvedev từ chức để tạo điều kiện cho ông Putin quay lại vị trí tổng thống, các cuộc biểu tình quy mô lớn đã xảy ra ở Moscow từ năm 2011-2012, tạo ra thách thức không nhỏ đối với Điện Kremlin. Một số cộng sự của ông Putin cho rằng, các trợ lý của ông Medvedev đã kích động các cuộc biểu tình này.

Theo ông Putin, việc sửa đổi hiến pháp lần này nhằm cho phép giới nghị sĩ đề cử cương vị thủ tướng và thành phần nội các thay thế cho Tổng thống hiện đang làm nhiệm vụ này. Việc này sẽ giúp tăng cường vai trò của Quốc hội và các đảng chính trị, quyền lực và sự độc lập của thủ tướng và các thành viên nội các. Ông Putin cũng cho rằng, Nga sẽ vẫn duy trì sự ổn định nếu được quản lý bởi một hệ thống nghị viện.

Cũng theo người đứng đầu nước Nga, tổng thống sẽ vẫn có quyền sa thải thủ tướng, các bộ trưởng và chỉ định những quan chức an ninh và quốc phòng, cũng như chịu trách nhiệm điều hành quân đội và các cơ quan thực thi pháp luật của Nga.

Vài giờ sau một loạt động thái trên, Tổng thống Putin đã đề cử được Thủ tướng mới – ông Mikhail Mishustin, người đứng đầu Cơ quan Thuế liên bang Nga.

Hạ viện sẽ thông qua việc đề cử ông Mikhail Mishustin làm Thủ tướng Nga thay thế ông Medvedev. Mặc dù nổi danh là người có công hiện đại hóa hệ thống thuế quan của Nga, song ông Mishustin không có kinh nghiệm chính trị.

Giới phân tích đồn đoán rằng, Tổng thống Putin có thể sẽ tìm cách tại nhiệm bằng cách hoán đổi vị trí thủ tướng một lần nữa sau khi gia tăng sức mạnh của Quốc hội và nội các cũng như giảm bớt quyền lực của Tổng thống.

Nhà phân tích chính trị Dmitry Oreshkin cho rằng, ông Putin đang cân nhắc việc đảm nhiệm vai trò thủ tướng. Theo nhà phân tích này, ông Putin đang đi theo hướng duy trì quyền lực của ông với tư cách là một thủ tướng có tầm ảnh hưởng và sức mạnh lớn hơn, còn vị trí tổng thống sẽ chỉ mang tính “trang trí”.

Ý đồ của Tổng thống là gì?

Ông Putin, người đã tại nhiệm lâu hơn bất kỳ lãnh đạo nào của Nga hay Liên Xô kể từ thời ông Josef Stalin (1924-1953) sẽ buộc phải kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống vào năm 2024 theo luật định.

Những cải cách hiến pháp mà ông Putin đề xuất cho thấy, ông đang tìm cách tạo ra một vị trí quản lý mới cho mình sau khi nhiệm kỳ hiện nay kết thúc, mặc dù những thay đổi được đề xuất không bộc lộ rõ ngay lập tức cách ông sẽ thực hiện để duy trì quyền lực.

Bình luận trên Twitter, ông Alexei Navalny – thủ lĩnh phe đối lập nổi bật nhất của Nga – cho rằng, Thông điệp Liên bang của Tổng thống Putin thể hiện mong muốn của ông tiếp tục là người “cầm trịch” sau khi hết nhiệm kỳ.

Trong khi đó, AP dẫn lời nhà phân tích độc lập Masha Lipman: “Mục tiêu đối với chế độ là giữ vững ổn định, còn đối với Putin là duy trì quyền lực và vẫn là một chính trị gia quan trọng nhất của Nga, một người ra quyết định cuối cùng và một nhà lãnh đạo không thể bị thách thức như ông đã làm trong 20 năm qua”.

Tuy ông Medvedev đã từ chức Thủ tướng, Tổng thống Putin vẫn giữ đồng minh lâu đời này trong cơ cấu ban lãnh đạo của Điện Kremlin bằng cách bổ nhiệm ông đảm nhiệm một vị trí mới được thành lập là Phó Giám đốc Hội đồng An ninh trực thuộc Tổng thống.

Politico dẫn đánh giá của ông Georgy Satarov, cựu phụ tá của cựu Tổng thống Boris Yeltsin, cũng là một trong những tác giả của Hiến pháp Nga hiện tại rằng, việc bổ nhiệm ngay lập tức ông Medvedev vào vị trí mới trong Hội đồng An ninh cho phép ông Putin có thể giám sát những người đứng đầu các cơ quan quân sự và an ninh Nga, đứng đầu là Tổng thống sau khi ông kết thúc nhiệm kỳ.

Cũng trong Thông điệp Liên bang lần này, Tổng thống Putin nói rằng, Hiến pháp Nga cần quy định rõ quyền lực của Hội đồng Nhà nước, vốn bao gồm các thống đốc khu vực và các giới chức liên bang hàng đầu.

Theo nhận định của ông Tatiana Stanovaya, thuộc Trung tâm Carnegie Moscow, dường như ông Putin có thể tiếp tục đóng vai trò “giật dây” với tư cách là người đứng đầu Hội đồng Nhà nước và thậm chí có thể chuyển sang một vị trí mới trước khi kết thúc nhiệm kỳ.

Trong khi đó, nhà phân tích chính trị Kirill Rogov cho rằng, Tổng thống Putin có ý định duy trì quyền lực, đồng thời tái phân phối quyền lực giữa các nhánh chính phủ khác nhau. Một mô hình như vậy, vốn giống với mô hình của Trung Quốc, sẽ cho phép oong Putin nắm vai trò lãnh đạo đến suốt đời, đồng thời kích động sự ganh đua giữa những người kế nhiệm tiềm năng.

Thế Việt

(theo AP)

Tagged : / / / /

EU kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp JCPOA với Iran: Mềm không được, cứng có xong?

Sau thời gian nhường nhịn, động thái cứng rắn của Liên minh châu Âu (EU) liệu có buộc Iran quay trở lại Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA)?

Ngày 14/1, Anh, Pháp và Đức đã kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp được ghi rõ trong JCPOA, theo đó chỉ sau hai tháng, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc được quyền tái áp đặt lệnh trừng phạt lên nền kinh tế Iran, hệ thống ngân hàng và một số quan chức cấp cao. Tuy nhiên, người châu Âu hoàn toàn có thể trì hoãn và kéo dài tiến trình này một khi có thiện chí từ Iran. Các ông lớn trong EU khẳng định họ tiếp tục tuân thủ và mong muốn cứu vãn JCPOA, trong bối cảnh Iran tuyên bố chính thức rút khỏi JCPOA cuối tháng 12/2019.

Ngay sau đó, Iran đã cảnh cáo quốc gia châu Âu về hành động này, cho rằng việc sử dụng không đúng mục đích cơ chế giải quyết tranh chấp sẽ đối mặt với “phản ứng nghiêm trọng và mạnh mẽ”.

Thái độ quyết liệt của phía EU cho thấy sự tương phản rõ rệt với chủ trương mềm mỏng, sẵn sàng nhượng bộ trước đó trong vấn đề Iran, nhằm giữ quốc gia Trung Đông ở lại trong JCPOA. Tuy nhiên, liệu thay đổi này có mang lại hiệu quả cần thiết? Kết quả sẽ phụ thuộc vào ba yếu tố sau.

Lùi để tiến

Thứ nhất, đó là kết quả tranh đấu giữa phe chủ hòa và phe chủ chiến tại Iran về giải quyết căng thẳng với Mỹ. Câu trả lời của phe chủ chiến, đứng đầu là Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã rõ qua ba cuộc tấn công căn cứ có lính Mỹ tại Iraq trong hai tuần.

EU kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp JCPOA với Iran: Mềm không được, cứng có xong?
EU kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp JCPOA với Iran: Mềm không được, cứng có xong?

Ngược lại, phe chủ hòa mong muốn tận dụng áp lực của cộng đồng quốc tế và biện pháp ngoại giao để giải quyết tranh chấp căng thẳng với Mỹ. Phần nhiều bài phát biểu của Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif, nhân vật chủ chốt của phe này, tại Đối thoại Raisina ở Ấn Độ ngày 15/1 là dành cho EU. Ông Zarif nhấn mạnh JCPOA là thỏa thuận tốt nhất có thể hình dung được và “sẵn sàng đảo ngược động thái trước đó nếu EU tuân thủ cam kết”. Ngoài ra, ông khẳng định muốn giải quyết căng thẳng thông qua các biện pháp ngoại giao, dù không muốn đàm phán với Mỹ ở thời điểm hiện tại. Đây là cách ông Zarif đánh tiếng với khối P5+1, đặc biệt là Anh, Pháp và Đức.

Nếu Tehran muốn tranh thủ áp lực của cộng đồng quốc tế trong giải quyết căng thẳng với Mỹ, nước này cần tuân thủ luật pháp và các hiệp ước quốc tế đã ký, trong đó có JCPOA. Khi đó, ngồi lại với EU, bàn thảo về điều kiện trở lại JCPOA là hợp lý. Tuy nhiên, với phe chủ chiến, điều này chẳng khác nào nói rằng Iran nhượng bộ trước cấm vận, khiến người dân đặt câu hỏi về chính sách cứng rắn với Mỹ, trọng tâm chính sách đối ngoại từ khi thành lập nền Cộng hòa Hồi giáo. Tranh đấu giữa phe chủ hòa, chủ chiến tại Iran vì thế sẽ quyết định kết quả thay đổi cách tiếp cận từ EU.

Tại người, tại mình

Thứ hai, đó là thái độ của các ông lớn còn lại trong P5+1, đặc biệt là Mỹ. Sau động thái trên, Bộ Ngoại giao Mỹ đã lên tiếng ủng hộ đề xuất kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp: “Chúng tôi tin rằng áp lực về kinh tế và ngoại giao cần được các quốc gia thực hiện. Thế giới văn minh cần gửi một thông điệp rõ ràng, thống nhất về chế độ Iran: Chiến dịch khủng bố, sát hại, hỗn loạn sẽ không được dung thứ nữa”. Nga thì cho rằng bước đi của EU có thể khiến căng thẳng leo thang theo chiều hướng xấu. Trung Quốc chưa có phản ứng cụ thể, song lập trường của Bắc Kinh từ trước đến nay vẫn thiên về gìn giữ JCPOA nhằm đảm bảo lợi ích về nguồn năng lượng nhập khẩu từ Tehran.

Khi liều lượng quyết định chất lượng

Thứ ba, kết quả của thay đổi chính sách này sẽ phụ thuộc vào chính EU. Cả Anh, Pháp và Đức đều tin rằng cách duy nhất để Iran không phát triển vũ khí hạt nhân là thông qua JCPOA. Biện pháp dù mềm hay cứng đều nhằm thực hiện mục tiêu này, song triển khai ra sao là không đơn giản. Lịch sử cho thấy EU không có duyên với cấm vận. Một mặt, EU tiếp tục gia hạn trừng phạt và cấm vận đối với Nga tới cuối tháng 7/2020. Mặt khác, quan hệ Nga – Đức, thành viên trụ cột của EU, đang ấm dần lên, thể hiện rõ qua chuyến thăm ít có tiền lệ của Thủ tướng Angela Merkel tới Nga và hợp tác trong dự án đường ống dẫn khí đốt Nordstream-2. Cấm vận Nga là chủ trương của EU, song lợi ích từ Nga lại quá hấp dẫn. Khi ấy, thay đổi cách tiếp cận rắn hơn với Iran là nước cờ thú vị từ EU, song “cứng” đến đâu để không kích động phe chủ chiến ở Iran, “mềm” thế nào để tránh bị Tehran lấn lướt sẽ là bài toán khó cho các nước châu Âu.

 

Tagged : / / / /

Báo Thái Lan tin Quang Hải sẽ tỏa sáng trước U23 Triều Tiên

Trước trận đấu quyết định của U23 Việt Nam trước U23 Triều Tiên ở bảng D giải U23 châu Á 2020 (20h15 ngày 16/1), báo chí Thái Lan nhận định Quang Hải tạo nên sự khác biệt đưa “Rồng Vàng” vào tứ kết.

Báo Thái tin tưởng Quang Hải sẽ tạo nên sự khác biệt cho U23 Việt Nam. (Ảnh: An An)
Báo Thái tin tưởng Quang Hải sẽ tạo nên sự khác biệt cho U23 Việt Nam. (Ảnh: An An)

Nhật báo thể thao SMM của Thái Lan viết: “Đội trưởng Nguyễn Quang Hải của U23 Việt Nam vốn là cầu thủ được mọi người biết đến, đây là thời điểm để anh tung ra đòn quyết định”.

“U23 Việt Nam với tư cách đương kim Á quân đang gặp khó với vị trí thứ 3 của bảng D, do mới giành được 2 điểm sau 2 trận đã qua. Trận đấu chót vòng bảng của đội bóng trong tay HLV Park Hang Seo chỉ còn một con đường là đánh bại CHDCND Triều Tiên, tìm cơ hội đi tiếp” – SMM Sport viết thêm.

U23 Việt Nam hiện cần 2 điều kiện xảy ra cùng lúc, mới có thể vào tứ kết. Đầu tiên là chúng ta phải thắng CHDCND Triều Tiên, cùng lúc đó UAE và Jordan không hoà nhau có tỷ số ở trận đấu diễn ra cùng thời điểm.

Muốn có chiến thắng đầu tiên tại giải năm nay, U23 Việt Nam cần có sự đột biến trong lối chơi, và các trụ cột của đội sẽ là những người được kỳ vọng tạo ra sự đột biến này, mà Quang Hải là một trong những cầu thủ như thế.

SMM Sport bình luận thêm về vai trò của Quang Hải: “Quang Hải là “ông chủ” của đội bóng, khi anh ấy trả lời truyền thông Việt Nam, thừa nhận rằng U23 Việt Nam vẫn còn một số tồn tại khiến hàng tấn công chưa ghi bàn nào tại giải năm nay”.

Sau đó SMM Sport dẫn là Quang Hải: “Dù CHDCND Triều Tiên đã thua 2 trận trước đó, nhưng họ vẫn là đội bóng mạnh, và U23 Việt Nam cần tập trung, thi đấu quyết tâm để hướng đến chiến thắng”.

“Đội bóng của chúng tôi vẫn có một số vấn đề cần cải thiện, đặc biệt là ở khu vực cuối cùng trước khi tiếp cận khung thành đối phương, để thi đấu tốt hơn trong trận chót vòng bảng sắp diễn ra” – vẫn là nhật báo thể thao SMM của Thái Lan trích lời Quang Hải.

U23 Việt Nam sẽ gặp U23 Triều Tiên vào lúc 20h15 tối nay (16/1), trên sân Rajamangala ở Bangkok (Thái Lan).

Hậu Hải

(theo Dân trí)

Tagged : / / /

Mỹ lên tiếng về việc chính phủ Nga từ chức

 Ngày 16/1 (giờ Hà Nội), Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, đã biết việc Chính phủ Nga từ chức và đang theo dõi tình hình.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus. (Nguồn: Anadolu)
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus. (Nguồn: Anadolu)

Trước đó một ngày, Tổng thống Vladimir Putin đã đọc Thông điệp Liên bang trong đó đề xuất những thay đổi quan trọng. Ngay sau đó, Thủ tướng Dmitry Medvedev và toàn bộ Chính phủ của ông đệ đơn từ chức.

Kênh RTVI dẫn lời Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, bà Morgan Ortagus cho hay: “Mỹ đang theo dõi tin tức và cố gắng hiểu ý nghĩa của những gì đang xảy ra”.

Trả lời về việc những động thái mới ở Nga này có ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước hay không, bà Ortagus lưu ý, Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần tuyên bố ông muốn quan hệ giữa chính phủ Mỹ và Nga trở nên tốt hơn và điều này phụ thuộc hoàn toàn vào các nhà lãnh đạo Nga.

Theo bà Ortagus, nếu Nga thay đổi “hành vi thù địch”, quan hệ giữa hai quốc gia sẽ được cải thiện, dẫn ví dụ về sự can thiệp có thể của Nga vào cuộc bầu cử ở Mỹ mà Moscow luôn bác bỏ.

“Vì vậy, Mỹ hy vọng, dù nắm quyền lực ở Nga, họ sẽ tính đến nhu cầu của chúng tôi về những thay đổi trong chính sách đối ngoại”, bà Ortagus cho hay.

Chu An

(theo Sputnik)

Tagged : / / /

Infographic: Tàu ngầm hạt nhân Borei của hải quân Nga – Nỗi khiếp sợ giữa biển khơi

Mục đích chính của tàu ngầm hạt nhân Borei là hủy diệt kẻ thù, ngay cả khi lực lượng hạt nhân của Nga bị quét sạch trong cuộc tấn công phủ đầu.

Infographic: Tàu ngầm hạt nhân Borei của hải quân Nga - Nỗi khiếp sợ giữa biển khơi
Infographic: Tàu ngầm hạt nhân Borei của hải quân Nga – Nỗi khiếp sợ giữa biển khơi

(theo VOV)

Tagged : / / /

Vì sao Mỹ rút khỏi Hiệp định Paris?

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chính thức thông báo tới Liên hợp quốc (LHQ) rằng Mỹ sẽ rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu. Động thái này khiến cả thế giới phải tìm ra bước đi mới để bảo vệ môi trường sống mà không có sự hợp tác của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Sau hai năm kể từ khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, ngày 4/11, Washington thông báo khởi động quá trình rút khỏi Hiệp định được đàm phán dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama. Theo đó, Mỹ sẽ hoàn tất quá trình rút khỏi Hiệp định Paris trước ngày 4/11/2020.

Mỹ, nước phát thải khí nhà kính lớn nhất thế giới về lịch sử, sẽ trở thành quốc gia duy nhất đứng ngoài Hiệp định. Với quyết định này, Tổng thống Trump hứa sẽ thúc đẩy các ngành công nghiệp dầu khí và than của Mỹ.

Kể từ khi nhậm chức, ông Trump với tôn chỉ “đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại” và chính sách “Nước Mỹ trên hết” đã gạch bỏ đi khá nhiều di sản của người tiền nhiệm Obama, từ môi trường đến tự do thương mại và Hiệp định Paris là một trong số đó. Trước đây, chính quyền Obama đã đưa Mỹ tham gia vào hiệp ước hồi năm 2015, hứa hẹn đến năm 2030 sẽ cắt giảm 26-28% lượng khí thải nhà kính của Mỹ so với mức năm 2005.

Hiệp định Paris là gì?

Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu là cam kết toàn cầu đầu tiên về khí hậu, được đàm phán trong Hội nghị lần thứ 21 của các Bên của Công ước Khung của LHQ về biến đổi khí hậu ở Paris (COP21). Hiệp định được 197 quốc gia ký kết ngày 12/12/2015, 185 nước thông qua và chính thức có hiệu lực ngày 4/11/2016.

Về cơ bản, các quốc gia ký kết Hiệp định đều nhất trí cắt giảm lượng khí CO2 và khí thải khác từ đốt nhiên liệu hóa thạch, nhằm kiềm chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu. Theo đó, các quốc gia thành viên COP21 đã nhất trí hạn chế mức tăng nhiệt độ Trái Đất không quá 2 độ C so với thời kỳ tiền Cách mạng công nghiệp và cố gắng đưa con số này về mức 1,5 độ C. Nếu không, các nhà khoa học cảnh báo, Trái Đất sẽ tiến đến ngưỡng thảm họa mà không thể xoay chuyển được. Để đạt mục tiêu này, các nhà khoa học khuyến cáo, thế giới cần cắt giảm đến một nửa lượng khí thải carbon vào năm 2030.

Ngoài ra, thỏa thuận này cũng đặt ra mục tiêu các nước phát triển đóng góp ngân quỹ tối thiểu 100 tỷ USD mỗi năm để giúp các nước đang phát triển chuyển đổi từ năng lượng hóa thạch sang các dạng năng lượng tái sinh ít phải thải hơn, cũng như tăng cường khả năng ứng phó với thảm họa thiên nhiên do biến đổi khí hậu gây ra, như hạn hán hay lũ lụt.

Về tính minh bạch, thỏa thuận quy định các quốc gia phải báo cáo về tiến trình thực thi cam kết, song không có hình thức chế tài đối với các quốc gia chưa hoàn thành mục tiêu về cắt giảm khí thải.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cầm chiếc biển ghi “Trump đào than đá” trong một buổi gặp mặt cử tri. (Nguồn: Getty)
Tổng thống Mỹ Donald Trump cầm chiếc biển ghi “Trump đào than đá” trong một buổi gặp mặt cử tri. (Nguồn: Getty)

Cái lý của Mỹ…

Tổng thống Trump được coi là một người hoài nghi về biến đổi khí hậu, từng bác bỏ quan điểm cho rằng khí nhà kính do con người gây ra khiến Trái Đất ấm lên nhanh chóng và kích hoạt các hiện tượng thời tiết cực đoan. Ông thậm chí bác bỏ cả nỗ lực quốc tế nhằm giảm thiểu khí nhà kính, gọi đây là trò lừa bịp do Trung Quốc tạo ra nhằm làm tê liệt ngành công nghiệp Mỹ.

Hồi năm 2017, phát biểu tại một buổi lễ ở Vườn Hồng của Nhà Trắng, nhà lãnh đạo Mỹ chỉ trích Hiệp định Paris là gánh nặng về tài chính và kinh tế, khiến nhiều người mất việc làm, gây xói mòn chủ quyền quốc gia và đặt Washington vào thế bất lợi so với các nước khác, nhất là trong ngành công nghiệp than đá. Ông còn khẳng định quyết định rút khỏi Hiệp định này “tượng trưng cho sự tái khẳng định chủ quyền Mỹ”.

Đối với Tổng thống Trump, dường như Hiệp định Paris chẳng khác gì ngoài cam kết ép Mỹ phải chi thêm 100 tỷ USD viện trợ nước ngoài cho phần còn lại của thế giới, chống phá và làm suy yếu nến kinh tế của nước này.

Trong khi đó, Mỹ luôn tự tin rằng mình là quốc gia đi đầu trong việc chống biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường. Ngày 4/11, Ngoại trưởng Mike Pompeo đăng lên Twitter rằng “Mỹ tự hào về thành tích đứng đầu thế giới trong việc cắt giảm tất cả các loại khí thải, nuôi dưỡng khả năng bền bỉ, tăng trưởng kinh tế và đảm bảo năng lượng cho công dân của chúng ta”.

Ông Pompeo cũng khẳng định rằng Mỹ có cách tiếp cận thực tế khi sử dụng hỗn hợp tất cả các loại năng lượng một cách sạch sẽ và hiệu quả nhất, trong đó có cả nhiên liệu hóa thạch, năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo.

… và thực tế đáng lo ngại

Hiệp định Paris được coi là một cam kết đòi hỏi các quốc gia thành viên phải đưa ra những hành động thiết thực và có những con số tích cực vì sự sống còn của Trái đất. Tuy nhiên, các nước ký kết đang đối mặt với bài toán khó để thực hiện cam kết đưa ra mà vốn là “vấn đề lương tâm” hơn là pháp lý.

Theo báo cáo của UEF, EU, chiếm 9% lượng phát thải là “có hành động quyết liệt đối phó với biến đổi khí hậu”. EU dự kiến sẽ cắt giảm đến 58% lượng phát thải của họ cho đến năm 2030 so với mức năm 1990 mặc dù cam kết đưa ra trong Thỏa thuận Paris chỉ là “cắt ít nhất 40%”.

Đầu tháng 11 vừa qua, tổ chức Quỹ Sinh thái Toàn cầu (UEF) đã công bố báo cáo Sự thật đằng sau các cam kết khí hậu cho thấy phần lớn quốc gia tham gia Hiệp định Paris đều không thực hiện cắt giảm khí thải đúng như cam kết.

Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng có gần ba phần tư quốc gia cam kết trong Hiệp định Paris “không đủ để làm chậm lại biến đổi khí hậu” và “một số nước phát thải lớn nhất vẫn sẽ tiếp tục phát thải”. Trong đó, hơn nửa lượng khí thải nhà kính xuất phát từ Trung Quốc (26,8%), Mỹ (13,1%), Ấn Độ (7%) và Nga (4,6%).

Mặc dù Ấn Độ và Trung Quốc đều đưa ra cam kết giảm cường độ phát thải carbon trên mỗi đơn vị GDP cho đến năm 2030 và khẳng định có thể thực hiện được cam kết này. Thế nhưng, lượng khí carbon của cả hai nước đều tiếp tục tăng trong 10 năm tới do nhu cầu phát triển kinh tế. Ấn Độ trong kỳ họp COP 21 (2015) ký Hiệp định Paris nhưng lưu ý thế giới về tình trạng của đất nước họ, bao gồm khả năng tài chính, quy mô dân số và nhu cầu phát triển thì tại một quốc gia mà hàng trăm triệu người vẫn chưa có điện nước thì chống biến đổi khí hậu là vấn đề xa xỉ.

Còn cam kết của tất cả các nước còn lại, vốn chiếm 32,5% lượng phát thải toàn cầu thì lại cần có sự hỗ trợ kỹ thuật và ngân quỹ 100 tỷ USD hàng năm từ các nước phát triển, trong khi Mỹ và Australia đều đã ngưng đóng góp cho quỹ này. Mức độ cắt giảm phát thải mà các nước khác nhau cam kết không giống nhau do “các nước không có trách nhiệm như nhau về biến đổi khí hậu” xét trên quá trình phát thải tích lũy trong lịch sử, tỷ lệ phát thải trên đầu người và nhu cầu phát triển.

Cuộc chiến chống biến đổi khí hậu vô cùng phức tạp, đòi hỏi từ ngân sách cho đến công nghệ, điều kiện kinh tế-xã hội và nhu cầu phát triển. Do đó, chỉ có quốc gia đã phát triển như Mỹ và EU có thể giải quyết từng phần chứ những quốc gia đang phát triển khó lòng mà tự giải quyết được.

Sự rút lui của Mỹ có thể xem như một “bước lùi” đối với chính Washington bởi nước này từng giữ vai trò đầu tàu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Bước đi của Mỹ khiến cho toàn bộ thế giới lúng túng, khi giải pháp bảo vệ Trái Đất không có sự hậu thuẫn của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Hơn bao giờ hết, vấn đề cấp thiết đặt ra là các quốc gia trên thế giới cần thể hiện hơn nữa vai trò trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu để có thể đảm bảo cho tương lai vốn đang bấp bênh của Hiệp định Paris.

Dù có muốn, nhưng Mỹ không được phép rút ra khỏi Hiệp định Paris ngay lập tức. Theo các điều khoản của Hiệp định, tiến trình rút khỏi thỏa thuận toàn cầu này sẽ kéo dài một năm. Điều này đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ không còn là thành viên của Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu vào ngày 4/11/2020 – một ngày sau ngày bầu cử Tổng thống.

Đến khi đó, người ta mới biết chắc chắn được liệu Mỹ có tiếp tục cam kết chung với thế giới để chống lại biến đổi khí hậu hay không. Bởi ngược lại với việc rút ra, quá trình xin gia nhập lại Hiệp định chỉ diễn ra trong vòng 30 ngày với hai bức thư, một gửi tới Tổng Thư ký LHQ và một để thông báo tới Hiệp định, biến ngày 19/2/2021 là ngày sớm nhất mà Mỹ có thể trở lại làm một thành viên của Hiệp định.

Tagged : / / / /

Chai whisky tiết lộ mạng lưới tình báo

Kumar, từng là nhân viên tốc ký đại sứ quán Ấn Độ, đã bán các tài liệu mật được đánh cắp cho nhân viên cơ quan tình báo của Liên Xô và Pháp lấy hàng triệu đô la. Tờ Lenta của Nga đã cho đăng một câu chuyện hấp dẫn, đến hấp dẫn Bollywood dựng thành phim.

Năm 1985, Kumar bị bắt. (Nguồn: Indian express)
Năm 1985, Kumar bị bắt. (Nguồn: Indian express)

Năm 1955, Gerty – mẹ của Edwin đã gặp người đàn ông mang tên Kumar Narein, 30 tuổi, làm nhân viên tốc ký trong Bộ Ngoại giao Ấn Độ. Họ sớm tiến tới hôn nhân và chuyển đến sống ở Delhi (Ấn Độ). Trước khi cưới Kumar Narein, Gerty đã có một cậu con trai tên Edwin và bỏ lại cho bà ngoại nuôi.

Tiếp cận tài liệu mật

Sau khi chuyển tới Delhi với Kumar, Gerty đã quay trở lại đón Edwin. Edwin không nhớ mặt ông bố dượng vì cậu bé chưa từng gặp ông trong suốt 6 tháng sống tại Delhi. Lúc đó, Kumar Narein đang là Giám đốc khu vực của SLM Maneklal Industries, một công ty chuyên kinh doanh các thiết bị công nghiệp. Không còn làm trong Bộ Ngoại giao Ấn Độ, nhưng Kumar vẫn giữ các mối liên hệ với một số quan chức, những người mà ông hy vọng sẽ hợp tác trong công việc mới của mình.

Tối tối, văn phòng của ông tại Delhi trở thành nơi tập trung của những người quen biết làm trong các cơ quan của chính phủ Ấn Độ. Bên những chai rượu Whisky 12 năm tuổi, họ bàn về những chuyện đang xảy ra ở thượng tầng quyền lực. Lúc đầu, Kumar không mảy may biết giá trị của những thông tin này.

Cuối những năm 1970, SLM Maneklal Industries bắt đầu cung cấp hàng cho các nước thuộc khối xã hội chủ nghĩa. Kumar nhận thấy các bí mật có thể mang lại rất nhiều tiền. Nhờ các mối quan hệ có sẵn kèm theo những khoản chi phí nhỏ bằng quà hoặc tiền mặt, Kumar đã được tiếp cận các tài liệu về các dự án hạt nhân, vệ tinh quân sự và các chương trình quốc phòng.

Lúc đầu, do không có máy photocopy, Kumar phải copy các báo cáo bí mật cửa hàng, rồi bán lại cho một người bạn cũ ở Bộ Thương mại với giá 1000 rupee (khoảng 14 USD khi đó) cho mỗi tài liệu. Người bạn này tiếp tục bán lại để kiếm lời.

Bí mật được vén màn

Đầu những năm 1980, tin đồn về việc kinh doanh bí mật của Kumar đã đến tai mật vụ Pháp. Người Pháp sẵn sàng trả hậu hĩnh cho các thông tin có thể giúp thúc đẩy thỏa thuận với chính phủ Ấn Độ trong thương vụ bán máy bay chiến đấu Mirage và các thiết bị quân sự khác có tổng trị giá lên tới 40 triệu bảng Anh. Khi đó Kumar đã mở rộng thêm quan hệ với Đại tá Alain Bollay, Phó tùy viên quân sự Pháp tại Ấn Độ.

Nhiều triệu đô la đã “chảy” vào tài khoản ở Thụy Sỹ của Kumar và đồng bọn. Trước sự cám rỗ của những khoản lợi nhuận lớn từ việc cung cấp các bí mật, những người này đã bắt đầu tổ chức những bữa tiệc whisky, dùng gái mại dâm cao cấp để mời mọc và mua chuộc những người cung cấp thông tin. Do vậy mà nhiều tài liệu bí mật trên bàn của Thủ tướng Ấn Độ khi đó được cho là đã rơi vào tay KGB và tình báo Pháp.

Việc rò rỉ thông tin là không khó nhận ra. Chính vì vậy, năm 1982, hoạt động giám sát các thư ký của cả Tổng thống và Thủ tướng Ấn Độ được gia tăng, trong đó có nhiều người được cho là đã cung cấp thông tin cho Kumar. Và phải mất hai năm để thu thập bằng chứng liên quan đến Kumar. Tuy nhiên, việc phá án bị trì hoãn sau khi Indira Gandhi bị ám sát vào tháng 10/1984.

Ngày 16/1/1985, Trợ lý Thư ký của Thủ tướng Ấn Độ đã bị bắt khi đang đến văn phòng của Kumar. Một gói các tài liệu mật đã được tìm thấy trong cặp của ông này. Ngay hôm sau, người ta đã bắt Kumar, trợ lý chính, người đứng đầu SLM Maneklal Industries, cũng như những người khác liên quan đến vụ trộm các bí mật nhà nước. Ngay sau đó, tân Thủ tướng Ấn Độ Rajiv Gandhi, tuyên bố đã khám phá những kẻ âm mưu hợp tác với nước ngoài.

Gerty không tin vào những điều trông thấy cũng như “không nghe nói về hàng triệu hoặc các bữa tiệc của chồng với gái mại dâm. “Tôi chắc chắn đây là một sai lầm khủng khiếp, làm James Bond thế nào được, anh ấy sợ cả thạch sùng”, Gerty cho biết.

Tuy nhiên, Kumar không phủ nhận bất cứ điều gì, từ việc kết nối tất cả những người cung cấp thông tin đến khối tài sản mà anh ta kiếm được trong thời gian qua. Vài năm sau, Kumar được tại ngoại sau khi nộp tiền bảo lãnh. Cuộc điều tra phải kéo dài nhiều năm, Kumar tiếp tục được đi lại tự do và năm 1995 đã mua biệt thự ở Sinik Farm. Năm năm sau, ông qua đời ở tuổi 75, không chờ ngày tòa phán xét. Phiên tòa gián điệp kết thúc sau hai năm.

Edwin may mắn

Ngược thời gian, khi Edwin bị bỏ rơi khi mới hai tháng tuổi. Người thân không nhớ tại sao Gerty làm điều đó, nhưng họ nghi ngờ đứa trẻ được sinh ra ngoài giá thú.

Thỉnh thoảng, Gerty về thăm hoặc gửi tiền, nhưng hầu hết thời gian đứa trẻ được bà ngoại tên là Juliana, nuôi dưỡng. Cậu bé gọi bà ngoại là mẹ và trong một thời gian dài thậm chí không biết mẹ thực sự của mình đang sống ở đâu.

Sau khi lấy Kumar, năm 1964, Gerty về thăm họ hàng ở Mangalore và nhận thấy cậu con trai đang giao du với nhóm người bất hảo. Gerty đã thuyết phục và đưa Edwin về sống cũng ở Delhi.

Dù không muốn nhưng Edwin vẫn theo mẹ. Tuy nhiên, cậu bé đã thay đổi quyết định và trở lại sống nơi xuất phát chỉ sau 6 tháng. Edwin nói: “Cả cuộc đời tôi và bà tôi ở Mangalore. Vì vậy, sau sáu tháng tôi quyết định quay về.” Bà ấy (Gerty) không ngăn cản tôi và chúng tôi không bao giờ gặp lại nhau. Trước khi về Mangalore, Edwin đã đánh cắp chiếc Fiat của mẹ. Nhận thấy sự biến mất của chiếc xe, Gerty trình báo với cảnh sát và sau đó phát hiện thủ phạm chính là cậu con trai mình. Tuy nhiên, Gerty không rút lại trình báo, và vào năm 1965, Edwin bị bắt với tội danh ăn trộm.

Năm 2008, một người hầu cũ của Gerty, có tên là Radhika. Cô phá khóa và đột nhập vào ngôi biệt thự, đồng thời tuyên bố là con gái của Kumar. Cô ta được một cảnh sát viên nghỉ hưu Rann Singh giúp đỡ, sau này còn giúp cô ta bán căn biệt thự với giá 3 triệu rupee. Tuy nhiên sau khi đề nghị xét nghiệm DNA để chứng minh quyền thừa kế, Radhika đã phải thừa nhận chỉ là con gái nuôi của Kumar và Gerty.

Năm 2016, Thanh tra Shiva Dev, người quyết định tiếp cận cuộc điều tra theo hướng khác và tìm kiếm những người thừa kế khác của Kumar và Gerty. Dev đến Mangalore và tìm được hồ sơ của Edwin. Sau vụ lấy cắp xe của mẹ, Edwin trở về sống ở Mangalore với bà và không bao giờ trở về tìm mẹ. Hồ sơ còn cho biết, sau đó Edwin thường xuyên dính líu tới nhiều vụ ăn trộm và liên tục bị giam giữ vì các tội khác.

Tháng 12/2017, cảnh sát tìm kiếm Edwin, ông đã 74 tuổi, sống gần thành phố Mangalore của Ấn Độ. Cảnh sát thủ đô nói với ông rằng ông có được thể sở hữu một biệt thự sang trọng ở một trong những khu sầm uất nhất ở thủ đô Delhi. Một cơ ngơi khổng lồ trị giá 100 triệu rupee tọa lạc tại Saynik-Farm. Biệt thự thuộc về Gerty Walder, người mẹ quá cố của Edwin.

Tháng 9/2019, Radhika và Singh bị buộc tội xâm nhập và lừa đảo bất hợp pháp. Còn Edwin sẽ phải bảo vệ quyền thừa kế tại tòa án. Con trai Edwin đang làm tài xe ở Dubai cho biết anh sẽ về giúp cha: “Tôi biết điều đó sẽ không dễ dàng và sẽ tốn rất nhiều tiền, nhưng chúng tôi không đánh mất hy vọng; các tài sản phải thuộc về chủ sở hữu hợp pháp của nó.”

(theo Lenta của Nga)

Tagged : / / / /

Cuộc đời ‘người đàn bà thép’ Margaret Thatcher: Tuổi xuân huy hoàng, tuổi già hiu quạnh

Margaret Thatcher là nữ thủ tướng đầu tiên của Anh quốc, cũng là một trong những chính trị gia quyền lực nhất trong lịch sử, được truyền thông gọi là “người đàn bà thép” (Iron Lady) của nước Anh. Nhưng đằng sau hào quang chính trị, “người đàn bà thép” ấy lại phải chịu đựng nỗi buồn vô tận của sự cô độc và bi ai.

“Người đàn bà thép” Margaret Thatcher. (Nguồn: Expressnews)
“Người đàn bà thép” Margaret Thatcher. (Nguồn: Expressnews)

Có sự nghiệp và tình yêu, nhưng thất bại khi làm mẹ

Thatcher từng nói trong thế hệ của bà, sẽ không có một người phụ nữ nào trở thành Thủ tướng. Nhưng chính bà lại làm được điều ấy. Bà không chỉ trở thành nữ thủ tướng đầu tiên ở Anh, chứng minh phụ nữ có thể đặt chân lên bục vinh quang vốn thuộc về nam giới, mà còn làm được điều mà nam giới không thể làm.

Thời trẻ, Thatcher học hành rất chăm chỉ. Nhờ nghị lực và sự kiên trì bền bỉ, bà thi đậu trường đại học Oxford. Thatcher đã trở thành nữ ứng cử viên của Đảng Bảo Thủ ở tuổi 25.

Vào thời điểm đó, bà gặp Denis, một thương nhân giàu có đang điều hành tập đoàn gia đình. Denis yêu Thatcher ngay từ cái nhìn đầu tiên, lúc ấy là một cô gái trẻ xinh đẹp và có đầu óc chính trị. Không lâu sau, hai người tiến đến hôn nhân, sau hai năm kết hôn, sinh được một trai, một gái.

Nhưng bà mẹ trẻ Thatcher không có nhiều thời gian cho con cái. Khi cặp song sinh được hơn hai tuần tuổi, bà lập tức quay trở lại với sự nghiệp chính trị của mình. Lúc ấy, Denis luôn ở phía sau âm thầm ủng hộ vợ, Thủ tướng Thatcher đạt được hạnh phúc viên mãn trong hôn nhân nhưng trong quan hệ với con cái bà lại là một người mẹ thất bại.

Bà bận rộn với các hoạt động chính trị, bỏ bê việc giáo dục con cái, cuối cùng trở thành trường hợp “mẫu từ tử bại”, ý nói mẹ tài giỏi nhưng con thì thất bại.

Những năm cuối đời, bà Thatcher từng nói: “Nếu thời gian có thể quay ngược lại, tôi tuyệt đối sẽ không bước chân vào đấu trường chính trị, vì gia đình tôi đã phải trả giá quá đắt cho điều ấy”.

Bởi vì trong suốt sự nghiệp, Thủ tướng Thatcher luôn bận rộn với các hoạt động chính trị, đến mức không còn thời gian và tâm trí dành cho con cái. Quan hệ giữa bà với cô con gái Carol vô cùng lạnh nhạt; mặc dù cậu con trai Mark gần gũi hơn nhưng lại không cho bà được nở mày nở mặt. Cậu bé ham chơi, lười học, chẳng những thành tích học tập kém mà còn ỷ lại vào quyền thế của mẹ mà tỏ ra cao ngạo, thường “xưng vương xưng bá” trong những năm học đường.

Mark tham gia cuộc đua xe Paris-Dakar Rally năm 1982, sau đó bị lạc nhiều ngày trong sa mạc Sahara. Đây là lần đầu tiên kể từ khi tiếp nhận vị trí Thủ tướng, Thatcher rơi nước mắt trước mặt công chúng. Bà đã phải thỉnh cầu chính phủ các nước giúp đỡ để giải cứu con trai.

Sau khi được cứu, con trai của Thatcher lại tiêu phí một lượng rượu lớn trong khách sạn nhưng không chịu chi trả. Cuối cùng, cảnh sát phải đích thân can thiệp.

Những năm sau đó, Mark lại mượn địa vị của mẹ và tiền tài của vợ không ngừng chơi bời, tham gia các hoạt động mạo hiểm, tiêu tiền tốn của. Khi tham gia vào cuộc đảo chính ở Guinea, cậu bị bắt ở Nam Phi và bị kết án 4 năm tù treo cùng với khoản tiền phạt khoảng 313.000 bảng Anh. Bà Thatcher cũng buộc phải cầm tiền đi Nam Phi để chuộc con trai về.

Thủ tướng Thatcher chụp với chồng năm 2003. (Nguồn: Flipboard)
Thủ tướng Thatcher chụp với chồng năm 2003. (Nguồn: Flipboard)

Không người thân những năm cuối đời

Trong ngày kỷ niệm 50 năm kết hôn, Thủ tướng Thatcher bất ngờ đột quỵ và mất đi một phần ký ức. Hai năm sau, chồng bà qua đời, đó là cú sốc mạnh đối với bà, khiến trí nhớ của bà ngày càng kém hơn, bà thường nghĩ ông vẫn còn sống trên đời. Nỗi đau mất chồng không hề thuyên giảm theo thời gian, có một lần tỉnh dậy giữa đêm khuya, bà đã khoác lên mình một bộ quần áo trang trọng, rồi đi đến viếng mộ phần của ông.

Trong lễ sinh nhật lần thứ 77, Thủ tướng Thatcher nhận được bốn tấm thiệp chúc mừng, bà bày chúng lên bàn và đăm chiêu ngắm nhìn. Lúc ấy, con trai bà sống ở Tây Ban Nha, con gái ở Thụy Sĩ, những đứa cháu ở Mỹ, tất cả người thân yêu đều hiếm khi trở về thăm bà.

Carol, con gái của bà Thatcher tâm sự: “Một người mẹ không thể mong đợi những đứa con đã trưởng thành của mình bỗng chốc trở nên vồn vã, nồng ấm – điều mà chúng không quen”. Đánh đổi cho những năm tháng huy hoàng trên vũ trường chính trị là một tuổi già cô đơn, hiu quạnh. ”Người đàn bà thép” không thể hy vọng được vui hưởng tuổi già bên con cháu, thậm chí một mơ ước con cái sẽ trở về thăm nhà cũng là mơ ước quá xa vời. Đời người giống như một vòng quay tuần hoàn, khoảng thời gian không có người thân bên cạnh ai ai cũng từng trải qua, với Thatcher là những năm cuối đời trống trải, còn với các con của bà là một tuổi thơ thiếu vắng hình bóng mẹ.

Vào lễ đại thọ ba năm sau, có lẽ vì quá tưởng nhớ đến những ngày tháng trước kia, bà đã tổ chức đại tiệc với 650 khách tham dự, ngay cả Nữ hoàng Elizabeth II, Hoàng tử Charles và Thủ tướng Tony Blair đều đến chúc thọ bà. Thủ tướng Thatcher đã lấy lại phong thái năm xưa, vẫn là nụ cười tự tin như ngày nào, nhưng đáng tiếc tất cả chỉ giống như một ánh đèn loé lên trong phút chốc. Còn lại bên ”người đàn bà thép” ấy, vẫn là màn đêm tịch mịch và những căn phòng hoang vắng không một bóng người thân.

Trong những năm tháng dài dằng dặc cùng với nỗi cô độc lúc cuối đời, Thatcher lại bị đột quỵ. Mọi thứ đối với bà đều trở thành thử thách, ngay đến xem báo cũng rất khó khăn, vừa đọc câu sau đã quên câu trước. Ở tuổi xế chiều, bà Thatcher phải chịu nỗi khổ về tinh thần, cơ thể cũng bị bệnh tật tàn phá, lại còn phải chịu đựng sự lạnh nhạt và xa cách của con cái.

Trong phòng, Thủ tướng đầu tiên của nước Anh đặt rất nhiều bức ảnh của chồng, con và các cháu. Nhưng bên cạnh bà lại không có bất cứ người thân nào, làm bạn với bà chỉ có bác sĩ và y tá. Cho đến phút lâm chung, con trai, con gái cũng không có mặt kịp thời để lo lắng hậu sự cho bà.

Thủ tướng Anh Margaret Thatcher nhận ra rằng, sự nghiệp có thể mang đến danh tiếng, địa vị nhưng đến lúc chúng ta cởi bỏ chiếc áo choàng danh vọng ấy, thì trong đêm khuya một mình thanh tĩnh cũng là lúc chúng ta hiểu rằng ai cũng sẽ dần dần già đi. Danh tiếng cuối cùng rồi cũng sẽ phai nhạt, thành tựu rồi cũng dần tan biến. Cuối cùng, chỉ có gia đình mới là nơi trở về, nhưng đáng tiếc rằng, đến giai đoạn cuối cùng của cuộc đời, rất nhiều tỷ phú và những chính trị gia quyền lực mới nhận ra điều này.

(theo Tạp chí Hoa Kỳ)

Tagged : / /

Trẻ em: Tương lai bền vững cần được bao bọc

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”, không chỉ là tựa đề của một bài hát về thiếu nhi mà còn là một thông điệp nhắc nhở công tác chăm sóc, bảo vệ, giáo dục trẻ em cần được thực hiện mọi lúc, mọi nơi để tất cả trẻ em đều có một tuổi thơ tươi vui, một tương lai tốt đẹp.

Bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ em được nhiều quốc gia coi là một trong những ưu tiên hàng đầu. (Nguồn: UNICEF)
Bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ em được nhiều quốc gia coi là một trong những ưu tiên hàng đầu. (Nguồn: UNICEF)

Từ lâu, việc bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ em đã được nhiều quốc gia coi là một trong những ưu tiên hàng đầu nhằm xây dựng một xã hội phát triển bền vững. Theo đó, ngày 12/11/1989, các nhà lãnh đạo thế giới đã thông qua Công ước LHQ về Quyền trẻ em (CRC) – một bộ luật quốc tế và là cam kết mang tính lịch sử cho trẻ em. Đến nay, Công ước về Quyền trẻ em đã được 196 quốc gia phê chuẩn, trở thành một văn kiện về quyền con người được phê chuẩn rộng rãi nhất trong lịch sử.

Cá nhân với những quyền riêng của mình

CRC gồm 54 điều, khoản với nội dung xuyên suốt là yêu cầu các quốc gia thành viên phải bảo đảm cho tất cả trẻ em được chăm sóc, bảo vệ, lớn lên trong môi trường an toàn, tham gia vào các hoạt động xã hội.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam, CRC cho rằng, trẻ em không chỉ là một con người bé nhỏ thuộc về cha mẹ hoặc thuộc về người lớn trong quá trình trưởng thành của các em. Hơn hết, các em còn là con người, là cá nhân với những quyền của riêng mình.

Công ước quy định tuổi thơ là thời kỳ đặc biệt, khác với giai đoạn trưởng thành của con người và giai đoạn này kéo dài đến 18 tuổi. Trong thời kỳ đặc biệt này, trẻ em cần được bảo vệ, chăm sóc, học tập, vui chơi để phát triển hết tiềm năng của mình. Công ước yêu cầu phải đảm bảo cho tất cả trẻ em không bị phân biệt đối xử dưới bất kỳ hình thức nào, được hưởng các dịch vụ xã hội, được bảo vệ, được lớn lên trong môi trường an toàn, vệ sinh, được hỗ trợ, được chăm sóc và được lắng nghe, cũng như được tham gia vào các hoạt động xã hội.

Tuổi thơ và thách thức

Ba mươi năm trôi qua, những điều được quy định trong CRC vẫn có giá trị thực tiễn. Thế nhưng, cho dù CRC đã đạt được sự phê chuẩn của gần như toàn cầu thì tại nhiều nơi, quyền của hàng triệu trẻ em vẫn chưa thực sự được thực hiện một cách đúng mực.

“Thế hệ trẻ em của ngày hôm nay đang phải đối mặt với một loạt những thách thức và chuyển đổi toàn cầu mà cha mẹ các em không mường tượng được. Khí hậu biến đổi đến mức khó nhận thấy, bất bình đẳng ngày càng sâu sắc. Công nghệ đang thay đổi cách chúng ta nhìn nhận thế giới. Hiện có nhiều gia đình di cư hơn bao giờ hết. Tuổi thơ các em đã thay đổi và chúng ta cũng cần thay đổi cách tiếp cận” – bà Henrietta Fore, Giám đốc Điều hành UNICEF viết trong bức thư ngỏ nhân dịp kỷ niệm 30 năm CRC đăng ngày 18/9.

Thế giới đang ngày một quan tâm và cam kết về quyền trẻ em, nhưng thực tế, xu hướng này phát triển không đồng đều, nhất là tại các quốc gia nghèo và các quốc gia đang chịu ảnh hưởng của các cuộc xung đột vũ trang.

Cho tới ngày hôm nay, vẫn còn hàng triệu trẻ em trên thế giới bị đói, suy dinh dưỡng, mắc các căn bệnh hiểm nghèo mà không được chữa trị hoặc tính mạng gặp nguy hiểm. Ngoài ra, trẻ em trong những khu vực xung đột có thể phải chịu bạo lực tình dục khủng khiếp, gây ra chấn thương tâm lý và thể chất lâu dài. Số trẻ em bị buôn bán tăng gấp đôi trong giai đoạn năm 2004-2016. Hầu hết các em bị bán để khai thác tình dục, lao động hoặc làm lính trẻ em. Các bé gái có nguy cơ buộc phải kết hôn sớm, bị khai thác và lạm dụng tình dục. Tại một số nơi, các bé gái vẫn bị phân biệt đối xử với các bé trai, nhiều em không được đến trường, bị bỏ đói và bóc lột sức lao động.

Ngay cả những thành phố lớn và phát triển cũng không phải là hoàn toàn an toàn đối với trẻ em. Ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước, thực phẩm bẩn, biến đổi khí hậu, các dịch bệnh tưởng như đã tuyệt chủng ở những thành phố lớn nay đã quay lại do phong trào bài vaccine… và rất nhiều nguyên nhân khác cũng gây nguy hiểm tới tính mạng của trẻ em.

Những thông tin sai lệch từ internet làm tăng nguy cơ trẻ bị dụ dỗ, xâm hại với các hình thức khác nhau. Kết quả của việc này là có thể tạo ra một thế hệ công dân hoàn toàn không tin vào cái gì cả. Ngoài ra, bệnh tâm thần trong vị thành niên đang tăng lên và trầm cảm là một trong những nguyên nhân chính gây khuyết tật ở người trẻ tuổi.

Việt Nam với quyền trẻ em

Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á và nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn CRC vào năm 1990. Trong suốt ba thập niên qua, những cam kết chính trị cũng như sự lãnh đạo, chỉ đạo mạnh mẽ của Nhà nước Việt Nam trong việc thực hiện quyền trẻ em đã giúp cải thiện cuộc sống cho hàng triệu trẻ em trên đất nước.

Vào những ngày 16-17/11, tại Hà Nội, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp với UNICEF để tổ chức lễ kỷ niệm 30 năm Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, gồm Lễ kỷ niệm, triển lãm ảnh Thắp sáng nụ cười Việt nam, Khai trương thư viện tìm hiểu Công ước về Quyền trẻ em (tại Cung thiếu nhi Hà Nội), các sân chơi tìm hiểu về Công ước về Quyền trẻ em.

Điều này được thể hiện nhất quán trong Hiến pháp, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, cũng như hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Đặc biệt, Luật Trẻ em năm 2016 đã quy định đầy đủ các quyền dân sự, chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế của trẻ em, phù hợp với CRC và chuẩn mực quốc tế khác về quyền con người, quyền trẻ em.

Trong nhiều năm qua, mặc dù kinh tế-xã hội còn khó khăn, Việt Nam vẫn luôn dành cho trẻ em sự quan tâm, chăm sóc đặc biệt. Cụ thể, tỷ lệ tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi giảm ¾. Hơn bảy triệu trẻ em đã được tiêm chủng và tỷ lệ tiêm chủng cao đã giúp thanh toán bệnh bại liệt, uốn ván sơ sinh và kiểm soát được bệnh sởi. Tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thấp còi giảm một nửa. Các lĩnh vực như nước sạch và vệ sinh môi trường cho trẻ em cũng đạt được nhiều tiến bộ đáng kể.

Về giáo dục, Việt Nam đạt mốc phổ cập tiểu học với cơ hội học hết bậc học này của bé trai và bé gái là như nhau. 95% trẻ em nhập học đúng tuổi, nhờ đó, số trẻ em được đến trường đạt kỷ lục trong lịch sử.

Về hành lang pháp lý, Hiến pháp Việt Nam năm 2013 là một bước tiến bộ về bảo đảm quyền trẻ em, với một chương quy định về quyền con người và các điều khoản cụ thể về quyền trẻ em. Tiếp theo, các điều khoản trong Hiến pháp, Luật Trẻ em năm 2016 đã đưa ra một khung pháp lý nền tảng nhằm bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền cho mọi trẻ em với các điều khoản phù hợp hơn với Công ước về Quyền trẻ em.

Việt Nam hiện đang đối mặt với “những thách thức ở chặng cuối cùng” trong việc không để lại bất cứ trẻ em hay người chưa thành niên nào ở lại phía sau. Những cam kết của năm 1989 chỉ có thể được hoàn thành khi tất cả các Chính phủ và các công dân đề cao quyền trẻ em. Đồng thời, tất cả các em đều có thể đề xuất ý kiến, nguyện vọng thực hiện quyền của mình. Việt Nam cần phải giải quyết một cách dứt điểm những vấn đề trên để thực hiện tốt các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) của LHQ nhằm giúp kinh tế, xã hội nước nhà phát triển đúng hướng.

Cục trưởng Cục Trẻ em, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Đặng Hoa Nam cho rằng, trước những nguy cơ, thách thức hiện hữu, tất cả các bên liên quan cần biến cam kết thành hành động mạnh mẽ hơn. Trước hết, các cơ quan chức năng cần tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung một số quy định cho phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, như: Xem xét nâng độ tuổi trẻ em từ đủ 16 tuổi lên 18 tuổi; đưa ra quy định rõ ràng hơn để bảo vệ trẻ khỏi mọi hình thức xâm hại…

Với vai trò quản lý nhà nước về công tác trẻ em, ngành Lao động – Thương binh và Xã hội đã xây dựng, phổ biến rộng rãi tài liệu tập huấn về quy trình hỗ trợ, can thiệp đối với trẻ bị xâm hại hoặc có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi. Với sự nỗ lực, cộng đồng trách nhiệm từ nhiều phía, các quyền của trẻ em sẽ được thực thi ngày càng tốt hơn; không có trẻ nào bị bỏ lại phía sau trên hành trình phát triển.

Tagged : / /

Bầu cử Tổng thống Mỹ 2020: Ai sẽ là ông chủ Nhà Trắng tiếp theo?

Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ lần thứ 59 dự kiến diễn ra vào ngày 3/11/2020. Đến nay, “cuộc đua” tới chiếc ghế ở Phòng Bầu dục vẫn là sự cạnh tranh khốc liệt giữa hai chính đảng Cộng hòa và Dân chủ, với 15 đại diện từ đảng Dân chủ và 3 đại diện đến từ đảng Cộng hòa.

Các ứng cử viên (từ trái qua phải) Bernie Sanders, Joe Biden và Elizabeth Warren. (Nguồn: Politico)
Các ứng cử viên (từ trái qua phải) Bernie Sanders, Joe Biden và Elizabeth Warren. (Nguồn: Politico)

Chỉ còn hai tháng nữa là mùa bầu cử Tổng thống Mỹ sẽ khởi động với các cuộc bầu cử sơ bộ ở các bang. Hai chính đảng lớn nhất của Mỹ đang có những câu chuyện hoàn toàn khác nhau. Đương kim Tổng thống Donald Trump được dự đoán sẽ là gương mặt đại diện cho đảng Cộng hòa trong khi hai cái tên Joe Walsh và William F. Weld gần như không cản được đường tiến của ông Trump.

Bên kia chiến tuyến, cuộc nội chiến để trở thành cử tri đại diện cho đảng Dân chủ hiện đang diễn ra rất quyết liệt với 15 cái tên có xuất thân, độ tuổi khác nhau. Từ những gương mặt quen thuộc như Bernie Sanders, cựu phó Tổng thống Joe Biden… cho tới những cái tên khá bất ngờ như doanh nhân công nghệ Andrew Yang và cựu Thị trưởng New York, tỷ phú Michael Bloomberg.

Dưới đây là một số gương mặt nổi bật có thể tạo ra được sự bất ngờ trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020.

Donald Trump

Trái ngược với các cuộc thăm dò ý kiến cho rằng Tổng thống Trump đứng sau một số ứng cử viên Tổng thống 2020 của Đảng Dân chủ, thì nhiều nhà quan sát chính trị lại tin tưởng ông Trump nhiều khả năng sẽ thắng cử.

Theo kết quả cuộc thăm dò của New York Times, đại đa số cử tri tại các bang “chiến trường” (các bang thường có kết quả bầu cử sít sao và có ý nghĩa quyết định đến kết quả cuối cùng), những cử tri bỏ phiếu cho ông Trump năm 2016 đã bỏ phiếu cho Đảng Dân chủ trong các cuộc bầu cử Thượng viện và Hạ viện giữa kỳ năm 2018 nhằm tạo thế “cân bằng quyền lực” giữa hai đảng. Nhưng trong cuộc bầu cử tổng thống 2020, những cử tri này sẽ quay lại bỏ phiếu cho ông Trump.

Ngoài ra, tuy ông Trump được nhận xét là một người có tính cách “khó gần” do các phát biểu và hành động gây tranh cãi, nhưng ông lại được lòng rất nhiều cử tri bởi họ ấn tượng với cách ông thể hiện trong công việc là biến lời nói thành hành động, khác hẳn nhiều chính trị gia khác.

Lợi thế lớn nhất của ông Trump đến lúc này là kinh tế Mỹ vẫn đang phát triển vững chắc. Các phát biểu, hành động cứng rắn của ông về việc “mang việc làm quay lại nước Mỹ” luôn có sức thu hút lớn với đại bộ phận cử tri Mỹ vốn thuộc tầng lớp lao động. Theo Business Insider, dưới thời ông Trump, nền kinh tế Mỹ có mức tăng trưởng GDP trong khoảng 2-3%. Năm 2018, tăng trưởng kinh tế đạt 2,9% – mức cao nhất trong 13 năm qua. Bên cạnh đó, tình trạng thất nghiệp đang giảm, tiền lương và số lượng việc làm đang tăng lên.

Joe Biden

Cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden năm nay 77 tuổi, đã phục vụ trong Nhà Trắng suốt 8 năm và có 36 năm tại Thượng viện Mỹ. Hồi tháng Tư, ông chính thức tuyên bố tham gia tranh cử và mở đầu chiến dịch bằng một loạt chỉ trích nhắm vào Tổng thống Trump. Trong video thông báo tranh cử, ông nói nếu để ông Trump làm chủ Nhà Trắng trong tám năm, ông ấy sẽ thay đổi căn bản và vĩnh viễn đặc tính của Mỹ. Ông sẽ không đứng ngoài nhìn điều đó xảy ra.

Trong số các ứng viên của đảng Dân chủ, ông Biden là chính trị gia có nhiều kinh nghiệm nhất và luôn dẫn đầu trong các cuộc thăm dò cử tri của đảng. Với lý lịch hoàn hảo, gương mặt nổi tiếng của nền chính trị Mỹ Biden từng hai lần tranh cử Tổng thống, nhưng không thành công. Việc ông ra tranh cử được một bộ phận lớn đảng Dân chủ chào đón. Nhiều nhân vật có ảnh hưởng như cựu Tổng thống Obama đã lên tiếng ủng hộ ông.

Xuất thân từ gia đình lao động bình thường, trở thành Thượng nghị sĩ và Phó Tổng thống nhưng vẫn là một chính trị gia nghèo (thậm chí tính đến việc bán nhà để chữa bệnh cho con trai), ông Joe Biden đã tìm thấy sự đồng điệu với người dân bình thường trong xã hội.

Không những vậy, ông Biden đang là tâm điểm của cuộc điều tra luận tội do Đảng Dân chủ dẫn đầu hướng tới ông Trump, vì nghi ngờ vị Tổng thống Mỹ đã yêu cầu Tổng thống Ukraine điều tra về con trai của ông là Hunter Biden.

Elizabeth Warren

Nữ nghị sĩ đảng Dân chủ Elizabeth Warren, 70 tuổi, công bố quyết định tranh cử Tổng thống tại bang nhà Massachusetts vào ngày 9/2 với thông điệp chủ đạo là phản đối tình trạng bất bình đẳng kinh tế hiện nay. Như những nghị sĩ đảng Dân chủ khác, bà Warren chỉ trích Tổng thống Trump kịch liệt nhất trên chính trường.

Những tháng gần đây, sự ủng hộ cho chiến dịch của bà Warren tăng mạnh, thậm chí còn ngang bằng với ông Biden trong một số cuộc thăm dò. Bà Warren tập trung chiến dịch để chiến đấu với những gì bà cho đó là một hệ thống gian lận ủng hộ những người giàu có và khẳng định mong muốn làm mới nước Mỹ.

Bà đưa ra một loạt đề xuất chính sách ở mọi khía cạnh của xã hội, từ chương trình chăm sóc sức khỏe dành cho người dân, đến phá vỡ sự thống trị của các công ty công nghệ lớn và đánh thuế tài sàn đối với những người giàu nhất nước Mỹ. Bà Warren đã tuyên bố không góp mặt tại các sự kiện gây quỹ chính trị để ủng hộ chiến dịch của mình.

Bernie Sanders

Thượng nghị sĩ bang Vermont Bernie Sanders từng thất bại trước cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton để trở thành ứng viên tổng thống đại diện cho Đảng Dân chủ năm 2016, nhưng ở cuộc bầu cử năm tới, ông sẽ lại một lần nữa thử sức. Ở tuổi 78, ông Sanders dự định sẽ sử dụng những lý luận từng đưa ra hồi ba năm trước, kêu gọi xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn cầu, đề xuất mức lương tối thiểu 15 USD và miễn học phí các trường đại học công lập.

Cùng với cựu Phó Tổng thống Joe Biden, ông Sanders cũng được coi là một trong ứng viên hàng đầu trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2020, thách thức nỗ lực tái đắc cử của Tổng thống Donald Trump. Hồi tháng Mười vừa qua, ông đã phải hủy bỏ một sự kiện trong chiến dịch tranh cử ở Nevada bởi vấn đề về tim mạch. May mắn, bệnh tật không gây ảnh hưởng gì tới sự ủng hộ của cử tri dành cho ông.

Tuy nhiên, tình trạng sức khỏe của ông Sanders có thể đặt ra câu hỏi về vấn đề tuổi tác trong cuộc đua của đảng Dân chủ bởi khoảng cách thế hệ khi so sánh những ứng viên lão làng như ông Sanders, 78 tuổi và ông Joe Biden, 77 tuổi với những ứng viên trẻ hơn như Pete Buttigieg, 37 tuổi, thị trưởng South Bend, bang Indiana hay Andrew Yang, doanh nhân công nghệ 44 tuổi.

Michael Bloomberg

Tỷ phú Bloomberg có giá trị tài sản ước tính khoảng 53,4 tỷ USD, hơn hẳn ông Trump.
Tỷ phú Bloomberg có giá trị tài sản ước tính khoảng 53,4 tỷ USD, hơn hẳn ông Trump.

Bước vào chiến dịch tranh cử khá muộn, khi cuối tháng 11, vị tỷ phú truyền thông mới tuyên bố chính thức tranh cử Tổng thống với tư cách ứng viên đảng Dân chủ. Hồi đầu năm, ông từng từ chối chạy đua vào Nhà Trắng, nhưng đến nay thay đổi quyết định vì không nghĩ rằng các ứng viên đảng Dân chủ hiện tại có thể đánh bại Tổng thống Donald Trump.

Ở tuổi 77, tỷ phú Bloomberg được tạp chí Forbes xếp hạng là người giàu thứ 8 ở Mỹ, với giá trị tài sản ước tính khoảng 53,4 tỷ USD, hơn hẳn ông Trump. Ông có lợi thế rất lớn như tự tài trợ cho chiến dịch của mình và rót hàng triệu USD dành cho quảng cáo và thuê nhân viên. Để khởi động, Bloomberg đã chi ít nhất 37 triệu USD quảng cáo về chiến dịch tranh cử của mình trên truyền hình.

Ông tự nhận mình là một ứng viên bất ngờ, “một lựa chọn mới cho đảng Dân chủ”. Bắt đầu cuộc đua muộn, ông sẽ phải nỗ lực rất nhiều để bắt kịp các ứng viên khác trong việc xây dựng hồ sơ quốc gia và thành lập một tổ chức vận động tranh cử quy mô lớn. Ông quan tâm tới các vấn đề như kiểm soát súng đạn, biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế và sức khỏe cộng đồng.

Vào tháng 10 vừa qua, Moody’s Analytics dự báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều khả năng sẽ tái cử trong cuộc bầu cử năm 2020. Trừ phi có điều bất thường xảy ra, ông Trump có thể dễ dàng giành chênh lệch phiếu đại cử tri lớn hơn nhiều so với chiến thắng mà ông có được trước ứng cử viên Dân chủ Hillary Clinton vào năm 2016.

Từ năm 1980 đến nay, mô hình của Moody’s chỉ có một lần duy nhất dự báo sai về kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ. Đó là vào năm 2016, khi mô hình này cho rằng bà Clinton sẽ thắng ông Trump với chênh lệch phiếu ở mức thấp.

Tagged : / / / / / / /

‘Lá chắn’ phòng không Pantsir-S1 của Nga: Nhiều công trạng, lắm ê chề

Trên chiến trường Syria, tổ hợp phòng không Pantsir-S1 luôn thu hút sự chú ý bởi không chỉ giành được nhiều công trạng mà còn nhận được lắm ê chề.

'Lá chắn' phòng không Pantsir-S1 của Nga: Nhiều công trạng, lắm ê chề
‘Lá chắn’ phòng không Pantsir-S1 của Nga: Nhiều công trạng, lắm ê chề

(theo CTV Quang Huy/VOV.VN)

Tagged : / / / /

Khám phá sức mạnh ‘Quái điểu không trung’ AH-64 Apache

Với hơn 30 năm phục vụ trong quân đội, AH-64 Apache đã và đang là “xương sống” của lực lượng trực thăng tấn công trong quân đội Mỹ và nhiều nước đồng minh.

Khám phá sức mạnh ‘Quái điểu không trung' AH-64 Apache
Khám phá sức mạnh ‘Quái điểu không trung’ AH-64 Apache

(theo CTV Quang Huy/VOV.VN)

Tagged : / / / / /

Sát thủ phòng không Spyder: ‘Giấc mơ đen’ của mọi mục tiêu bay

Tổ hợp tên lửa phòng không tầm ngắn/tầm trung SPYDER-SR/MR do Israel sản xuất là một vũ khí diệt mọi loại mục tiêu bay ngay cả trên đỉnh đầu.

Sát thủ phòng không Spyder: 'Giấc mơ đen' của mọi mục tiêu bay
Sát thủ phòng không Spyder: ‘Giấc mơ đen’ của mọi mục tiêu bay

(theo CTV Quang Huy/VOV.VN)

Tagged : / / / / / /

Trực thăng Ka-52 của Nga ‘vượt xa’ AH-64 Apache của Mỹ để trở thành bá chủ bầu trời

Trực thăng Ka-52 “Cá sấu” của Nga được đánh giá là mạnh hơn trực thăng AH-64 Apache của Mỹ và được coi là trực thăng tốt nhất thế giới hiện nay.

Trực thăng Ka-52 của Nga 'vượt xa' AH-64 Apache của Mỹ để trở thành bá chủ bầu trời
Trực thăng Ka-52 của Nga ‘vượt xa’ AH-64 Apache của Mỹ để trở thành bá chủ bầu trời

(theo CTV Quang Huy/ VOV.VN)

Tagged : / / / / /

Hai ‘cuộc sống khác’ bên trong khu phi quân sự bán đảo Triều Tiên

Nằm trong Khu phi quân sự bán đảo Triều Tiên (DMZ), vốn được coi là khu vực nguy hiểm nhất thế giới, có hai ngôi làng nhỏ được chia cắt bởi đường Vĩ tuyến 38. Giống như nền kinh tế của hai quốc gia, cuộc sống của con người nơi đây cũng khá khác biệt.

Cột cờ Bàn Môn Điếm cao 160m tại làng Kijong, Triều Tiên. (Nguồn: Flickr)
Cột cờ Bàn Môn Điếm cao 160m tại làng Kijong, Triều Tiên. (Nguồn: Flickr)

Khu Bảo an hỗn hợp liên Triều (JSA), được biết đến nhiều hơn với cái tên Bàn Môn Điếm (Panmunjom) là một phần của khu DMZ. Panmunjom là một ngôi làng nhỏ, chỉ cách Seoul về phía bắc 55 km và nằm trên biên giới giữa Hàn Quốc và CHDCND Triều Tiên, cụ thể là nằm ở khu vực nhạy cảm nhất trong DMZ liên Triều, đóng vai trò vùng đệm, không thuộc sở hữu của bên nào và trở thành khu vực an ninh chung cho cả hai miền.

Mặc dù được gọi là khu vực phi quân sự nhưng nơi đây không có dân thường sinh sống, thay vào đó là sự hiện diện dày đặc của binh lính hai nước ngày đêm làm nhiệm vụ canh gác chặt chẽ.

Theo thỏa thuận năm 1953, hai miền Triều Tiên xây dựng hai ngôi làng dân sự trong DMZ như biểu tượng của hòa bình. Cả hai đều nằm cách JSA gần 2km và được đặt tên là Tự do (Taesung) ở phía Nam và Hòa bình (Kijong) ở phía Bắc. Những thập niên sau chiến tranh, Taesung và Kijong trở thành điểm chính trong cuộc chiến tuyên truyền giữa hai miền, với cả hai đều được đầu tư như mô hình kiểu mẫu nhằm tôn vinh những gì tốt đẹp của hệ thống chính trị mỗi phía.

Làng Hòa bình hiu hắt

Ngôi làng Kijong được xây dựng từ những năm 1950 và do quân đội Triều Tiên quản lý. Kijong nằm cách cách thành phố Gaeseong của Triều Tiên chỉ 10km. Nhìn từ trạm kiểm soát trên đỉnh cao, bao quanh ngôi làng là những cánh đồng tươi tốt, rộng mênh mông và có thể thấy rõ kể cả khi đứng ở bên biên giới Hàn Quốc.

Nhìn qua, những tòa nhà cao tầng được sơn màu rực rỡ và các tòa nhà dân sinh thấp tầng màu pastel là công trình chủ đạo xuất hiện ở quanh ngôi làng này. Ngôi làng còn là nơi xây dựng những tòa nhà, trước đây làm nơi ký kết thoả thuận đình chiến, đến nay gọi là Bảo tàng hòa bình Triều Tiên (do Bình Nhưỡng quản lý). Ngoài ra, nơi đây còn có cột cờ cao 160m, được chính phủ Triều Tiên dựng một cách có chủ ý, để trở thành một trong những cột cờ cao nhất thế giới.

Cũng như chính đất nước Triều Tiên, những gì về ngôi làng này vẫn là một điều khá bí ẩn. Theo chính phủ Triều Tiên, nơi này gồm trang trại tập thể với 200 gia đình, trường học và bệnh viện. Người ta thi thoảng vẫn bắt gặp nông dân tại đây ra đồng làm việc, hoặc người dân dọn cỏ, tỉa cây ở những khu vực trung tâm của làng.

Tuy nhiên, phía Hàn Quốc thì lại không nghĩ như vậy. Họ cho rằng Kijong là “ngôi làng ma không có người ở” và nơi này được xây dựng vì mục đích tuyên truyền, các tòa nhà nơi đây chỉ là vỏ bê tông và bên trong không có cửa sổ hay nội thất. Những người dân ở làng này có thể là quân lính, hoặc nhân viên bảo trì đến quét dọn đường. Tất cả đều là nỗ lực của chính quyền Triều Tiên để bảo vệ hình ảnh về một cuộc sống không có thực bên trong ngôi làng này.

Khung cảnh ngôi làng Kijong, nhìn từ phía làng Taesung. (Nguồn: AP)
Khung cảnh ngôi làng Kijong, nhìn từ phía làng Taesung. (Nguồn: AP)

Làng Tự do nghiêm ngặt…

Hàn Quốc xây làng Taesung cách ngôi làng Kijong chỉ 440m. Hai làng này cách nhau chỉ một cánh đồng. Taesung giống như mọi ngôi làng bình thường khác: có dân cư sinh sống và dân cư ở đây chủ yếu những nông dân chất phác, sống bằng nghề trồng lúa.

188 nhân khẩu tại ngôi làng này phải chịu những hạn chế nghiêm ngặt, từ bỏ nhiều sự tự do và dịch vụ mà những người dân Hàn Quốc khác coi là đương nhiên. Hàng ngày, mỗi khi ra đồng làm việc, họ đều được những binh lính Hàn Quốc kiểm tra mìn dưới đất và hộ tống đi làm. Một dòng suối chạy qua những đồng lúa trở thành ranh giới tự nhiên giữa hai miền. Chỉ cần lỡ chân, họ có thể bước sang lãnh thổ Triều Tiên và có thể bị mất mạng bất cứ lúc nào.

Để đảm bảo an toàn, dân trong làng phải tuân thủ lệnh giới nghiêm vào ban đêm và là đối tượng bị quân đội có vũ trang đi kiểm tra tại nhà riêng hàng đêm. Họ cũng phải đi qua các trạm kiểm soát mỗi khi ra hoặc vào làng.

Taesung không có phòng tập thể thao, không có bệnh viện, siêu thị hay nhà hàng. Giả sử một ai đó trong làng muốn đặt món ăn tại nhà hàng, người giao hàng chỉ được phép mang đồ đến trạm kiểm soát quân sự nằm ngoài cùng DMZ. Người trong làng phải ra tận trạm kiểm soát để mang đồ về nhà.

Tuy nhiên, mỗi hộ gia đình trong làng Taesung được cấp khoảng 7ha đất để làm nông nghiệp. Hiện mức thu nhập từ trồng trọt của họ so với mức thu nhập nhà nông ở Hàn Quốc là rất cao, khoảng 80.000 USD/ năm. Hơn nữa, họ còn được miễn thuế và miễn nghĩa vụ quân sự bởi ngôi làng nằm dưới sự kiểm soát của Bộ Chỉ huy Liên hợp quốc. Đây được coi là những “phần thưởng” để người dân tiếp tục bám trụ tại tại ngôi làng này.

…nhưng không kém phần hiện đại

Trong vài tuần qua, dân làng bắt đầu nhận thêm một số ưu đãi mới cho việc chấp nhận sống trước họng pháo. Nhà mạng điện thoại di động hàng đầu Hàn Quốc KT Corp vừa lắp đặt mạng 5G tốc độ siêu cao tại Taesung, biến làng thành một trong những khu dân cư đầu tiên trên cả nước được lắp đặt mạng không dây thế hệ mới nhất.

Khi Hàn Quốc đang nỗ lực xây dựng một trong những mạng 5G toàn quốc đầu tiên trên thế giới, Taesung là địa điểm cài đặt hấp dẫn vì Hàn Quốc có thể thể hiện sức mạnh công nghệ cao với nước láng giềng và cả thế giới.

Trước khi có 5G, nông dân phải yêu cầu binh sĩ hộ tống đến hồ chứa cách đó 1,5 km để sử dụng máy bơm nước. Giờ đây, họ có thể kích hoạt máy bơm từ nhà thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh. Cũng với ứng dụng này, họ có thể điều khiển các vòi phun nước trong ruộng đậu. Trong nhiều năm, phụ nữ muốn tham gia các lớp học yoga nhưng không có người hướng dẫn nào đến. Giờ đây, các bài học yoga được phát trên màn hình lớn tại phòng trung tâm cộng đồng.

Công nghệ di động 5G đã hiện diện ở Làng Taesung.
Công nghệ di động 5G đã hiện diện ở Làng Taesung.

Tại trường học duy nhất trong làng, trường tiểu học Taesung, học sinh phấn khích với các trò chơi trực tuyến tương tác, vui vẻ ném bóng vào những mục tiêu ảo trượt xuống tường. Tuy nằm ở biên giới, nhưng ngôi trường này được xây dựng theo kiểu trường điểm và cơ sở vật chất tốt hơn hẳn các trường tiểu học hay mầm non bình thường tại Hàn Quốc. Có 12 giáo viên phụ trách 35 học sinh, các giáo viên và học sinh ở đây được dạy dỗ không bao giờ nói xấu về Triều Tiên.

Những tiện nghi như vậy là yếu tố quan trọng để thu hút học sinh. Ngày nay, chỉ có 7 trong số 35 học sinh của trường là người bản địa ở Taesung. Số còn lại đi xe buýt hàng ngày từ Munsan, thị trấn gần nhất ngoài DMZ. Hai lần mỗi tuần sẽ có một sĩ quan quân đội Mỹ, trực thuộc Bộ Tư lệnh Liên hợp quốc tại Hàn Quốc, đến làng Taesung dạy tiếng Anh miễn phí. Khi lãnh đạo Hàn – Triều gặp nhau tại Panmunjom, hai học sinh trường tiểu học Taesung đã tặng hoa chào đón Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un.

Taesung ngày nay có bề ngoài giống như bao ngôi làng khác ở Hàn Quốc, với những cánh đồng lúa vàng óng trải rộng. Khi mà các nỗ lực ngoại giao hòa bình đang có tiến triển tốt, người dân ở đây đều có ước mong hòa bình lâu dài sẽ thực sự đến với bán đảo Triều Tiên và họ có thể thoát được cách sống “đặc biệt” này.

Sau Thế chiến II, vĩ tuyến 38 được ấn định là ranh giới phân chia hai nửa bán đảo Triều Tiên, Mỹ kiểm soát nửa phía Nam còn Liên Xô quản lý nửa phía Bắc. Đây cũng được ấn định là đường biên giới giữa CHDCND Triều Tiên và Hàn Quốc sau khi hai quốc gia được thành lập năm 1948.

Khu phi quân sự bán đảo Triều Tiên (DMZ) được thành lập sau khi Hàn Quốc và Triều Tiên ký Hiệp định đình chiến vào năm 1953. DMZ trên bán đảo Triều Tiên có chiều dài 250km cùng chiều rộng trung bình 4km. Do vị trí địa lý cùng thông tin liên quan mật thiết đến lịch sử hình thành mà khu vực phi quân sự này thường được gắn liền với Vĩ tuyến 38. Về mặt lý thuyết, Triều Tiên và Hàn Quốc vẫn trong tình trạng chiến tranh vì Chiến tranh Triều Tiên 1950-1953 kết thúc bằng hiệp định ngừng bắn chứ chưa có hiệp ước hòa bình.

Tagged : / / / / / / /

Tướng Qasem Soleimani – Vị Tư lệnh lừng danh hay ‘cái gai’ trong mắt Mỹ

Thiếu tướng Qasem Soleimani, Tư lệnh Lực lượng đặc nhiệm Quds từng là một trong những nhân vật nổi tiếng nhất Iran và bị Mỹ cùng các đồng minh coi là một trong những kẻ thù nguy hiểm nhất.  

Tư lệnh Qasem Soleimani trở thành nhân vật quan trọng ở Trung Đông khi lộ ra thông tin ông có liên quan trực tiếp đến đàm phán cấp cao về việc thành lập chính phủ Iraq. (Nguồn: AP)
Tư lệnh Qasem Soleimani trở thành nhân vật quan trọng ở Trung Đông khi lộ ra thông tin ông có liên quan trực tiếp đến đàm phán cấp cao về việc thành lập chính phủ Iraq. (Nguồn: AP)

Tư lệnh Lực lượng đặc nhiệm Quds thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Thiếu tướng Qasem Soleimani bắt đầu trở thành tâm điểm trong những năm gần đây khi thường xuyên xuất hiện bên cạnh Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cùng các nhà lãnh đạo Hồi giáo Shitte khác.

Thiếu tướng Soleimani còn là chỉ huy các hoạt động đối ngoại của lực lượng Quds và kể từ năm 2018, ông đã trở thành nhân vật quan trọng trong khu vực Trung Đông khi lộ ra thông tin rằng ông có liên quan trực tiếp đến các cuộc đàm phán cấp cao về việc thành lập chính phủ Iraq.

Tuy nhiên, đó dường như không phải là điều quá bất ngờ đối với một người luôn đứng ở vị trí trung tâm môi giới quyền lực trong khu vực suốt 2 thập kỷ qua.

Đường binh nghiệp gắn với nhiều cuộc chiến

Tướng Soleimani sinh ngày 11/3/1957 tại làng Qanat-e Malek, tỉnh Kerman, trong một gia đình nông dân nghèo. Thời trẻ, ông đã chuyển tới thành phố Kerman và làm công nhân xây dựng để kiếm tiền trả nợ thay cha.

Ông Soleimani gia nhập lực lượng IRGC vào năm 1979, sau cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran với việc lãnh tụ tối cao Ayatollah Khomeini lên nắm quyền. Có thể nói, đường binh nghiệp của Tướng Soleimani gắn liền với nhiều cuộc chiến, kể từ khi chiến tranh Iran-Iraq xảy ra vào thập niên 1980. Trong thời gian đó, ông là chỉ huy Sư đoàn 41, ở độ tuổi 20.

Nhờ vào tư duy chiến lược, uy tín và khả năng chỉ huy của mình, ông nhanh chóng được tín nhiệm trở thành người đứng đầu Lực lượng đặc nhiệm Quds vào năm 1998. Quds được biết đến là lực lượng hoạt động bên ngoài Iran nhằm mở rộng ảnh hưởng của đất nước và truyền bá cuộc cách mạng Hồi giáo.

Mặc dù xuất phát điểm chỉ là một người lính bình thường, nhưng Soleimani được coi là người có ảnh hưởng nhất trong Vệ binh Cách mạng Iran, thậm chí còn hơn cả chỉ huy Mohammad Ali Jafari.

Tướng Soleimani rất được tín nhiệm ở Syria và trên khắp Trung Đông. Sự thành công của ông ở Syria đã giúp Iran thiết lập chỗ đứng vững chắc ở Damascus. Điều đó trở thành cái gai trong mắt của Israel. Căn cứ của Iran ở Syria đã trở thành mục tiêu cho các cuộc không kích của Israel.

Ông Soleimani năm 1980. (Nguồn: Shutterstock)
Ông Soleimani năm 1980. (Nguồn: Shutterstock)

Vị chỉ huy trong bóng tối

Trong khoảng 2 năm qua, Tướng Soleimani nhiều lần được nhìn thấy có mặt tại Baghdad, lần gần nhất là vào tháng 12/2019 khi các đảng ở Iraq đang đàm phán để thành lập một chính phủ mới.

Được mệnh danh là “Vị chỉ huy trong bóng tối”, Soleimani rất ít khi xuất hiện trước công chúng, nhưng ông lại lập được rất nhiều công trạng trong việc xây dựng chiến lược an ninh quốc gia và đối ngoại của Iran, và nhận được tín nhiệm cao không chỉ trong nước mà còn ở trong khu vực Trung Đông.

Theo Times of Israel, Thiếu tướng Soleimani trong nhiều năm qua được xem là “kiến trúc sư” của phần lớn chính sách Iran tại Trung Đông, trong đó có nỗ lực “đặt chân” vào Syria cũng như công kích Israel.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, Soleimani dần dần trở thành một người nổi tiếng ở Iran – thậm chí, lượng theo dõi Instagram của ông lên tới hàng chục nghìn lượt, tuy nhiên tài khoản của ông đã bị khóa vào tháng 4/2019.

Tất cả bắt đầu vào năm 2013, khi bỗng dưng ông trở thành gương mặt đại diện cho cuộc can thiệp của Iran trong cuộc xung đột Syria. Hình ảnh của ông xuất hiện hàng loạt trong các tư liệu về cuộc chiến, và thậm chí được xuất hiện trong một video âm nhạc và phim hoạt hình.

Tướng Soleimani trong buổi hội kiến lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei. (Nguồn: AP)
Tướng Soleimani trong buổi hội kiến lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei. (Nguồn: AP)

Cựu chuyên gia phân tích của CIA Kenneth Pollack từng miêu tả Soleimani, khi ông trở thành 100 gương mặt có ảnh hướng lớn nhất năm 2017 do tạp chí Time bình chọn rằng:

“Đối với người Shiites ở Trung Đông, Soleimani là James Bond, Erwin Rommel và Lady Gaga hợp lại thành một. Còn đối với phương Tây, Soleimani chịu trách nhiệm cho việc thúc đẩy cuộc cách mạng Hồi giáo của Iran lan rộng ra khắp Trung Đông, hỗ trợ khủng bố, lật đổ các chính phủ thân phương Tây và tiến hành các cuộc chiến tranh nước ngoài của Iran”.

Khi Iran đang bị cuốn theo các cuộc biểu tình và các vấn đề kinh tế, và việc Mỹ một lần nữa gây áp lực từ phía ngoài, rất nhiều người Iran kêu gọi ông Soleimani phải tham gia vào các hoạt động đối nội, thậm chí tranh cử Tổng thống. Tuy nhiên, ông đã nhiều lần bác bỏ những tin đồn này để tập trung vào vai trò chính trị quan trọng ở quốc gia láng giềng Iraq.

Chính vì vậy, dù rất được các nhóm phiến quân chống Mỹ tôn sùng, Tướng Soleimani bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố và trở thành mục tiêu săn lùng của CIA và Mossad của Israel.

Tướng Soleimani bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố và trở thành mục tiêu săn lùng của CIA và Mossad của Israel. (Ảnh minh họa: Tim McDonagh)
Tướng Soleimani bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố và trở thành mục tiêu săn lùng của CIA và Mossad của Israel. (Ảnh minh họa: Tim McDonagh)

Ông Soleimani nhiều lần bị đồn là đã chết, trong đó có vụ tai nạn máy bay năm 2006 khiến nhiều sĩ quan quân đội thiệt mạng ở miền tây bắc Iran và vụ đánh bom năm 2012 ở Damascus (Syria), khiến các trợ lý hàng đầu của Tổng thống Syria Bashar al-Assad thiệt mạng. Cách đây 4 năm, tin đồn lan truyền vào tháng 11/2015 rằng ông Soleimani bị tiêu diệt hoặc thương nặng khi đang dẫn đầu lực lượng trung thành với ông Assad trong trận chiến ở thành phố Aleppo.

Và ngày 3/1, Truyền hình nhà nước Iraq đưa tin, Thiếu tướng Qasem Soleimani, Tư lệnh Lực lượng đặc nhiệm Quds thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã thiệt mạng trong vụ tấn công rocket vào sân bay quốc tế Baghdad. Lãnh tụ tinh thần tối cao của Iran Ali Khamenei cho biết Iran sẽ để tang 3 ngày, đồng thời cảnh báo sẽ có hành động đáp trả đối với “thủ phạm” giết hại vị Tư lệnh lừng danh của đặc nhiệm Quds. 

Lực lượng đặc nhiệm Quds được thành lập trong Chiến tranh Iran-Iraq trong vai trò một đơn vị tinh nhuệ, làm những nhiệm vụ đặc biệt. Mục tiêu của Quds là giúp người Kurd trong cuộc chiến chống lại nhà lãnh đạo Iraq Saddam Hussein và hơn nữa là vực dậy lòng trung thành trong quân đội.

Sau đó, Quds đứng sau đào tạo và hỗ trợ tài chính các lực lượng có tiếng nói như Hezbollah ở Lebanon và thực hiện các chiến dịch chống lại các đối thủ của mình trên toàn thế giới.

Theo

Khánh Hòa

Tagged : / / /

Thảm họa cháy rừng Australia: Điều tồi tệ nhất còn chưa đến

Các vụ cháy rừng đã biến phần lớn bang New South Wales và Victoria của Australia trở thành vùng đất chết và khiến hàng nghìn người phải di tản. Nhiệt độ cao kỷ lục cùng với thời tiết khô hạn nghiêm trọng kéo dài do biến đổi khí hậu đã gây ra những biển lửa, khiến quang cảnh nhiều nơi ở Australia trông không khác gì “ngày tận thế”.

Lính cứu hỏa tự nguyện Australia đối phó với ngọn lửa ở ngoại ô thành phố Bilpin, New South Wales. (Nguồn: Getty)
Lính cứu hỏa tự nguyện Australia đối phó với ngọn lửa ở ngoại ô thành phố Bilpin, New South Wales. (Nguồn: Getty)

Cháy rừng không phải là chuyện lạ ở Australia. Hằng năm, cứ đến mùa hè với thời tiết hanh khô và nhiệt độ cao, các đám cháy rừng vẫn thường xuyên xuất hiện, đến mức người dân ở đây còn gọi mùa hè là “mùa cháy rừng”. Thường thì các đám cháy rừng này luôn dừng lại ở mức có thể kiểm soát được.

Thế nhưng, câu chuyện năm nay thì hoàn toàn khác. Từ tháng 9/2019, hàng chục các vụ cháy rừng đã bắt đầu bùng phát ở bang New South Wales (NSW) và phát triển tệ đến mức, chính phủ Australia phải ban bố tình trạng khẩn cấp vào tháng 11 vừa qua. Các vụ cháy nhanh chóng lan rộng trên toàn bộ lãnh thổ Australia, khiến việc chữa cháy gặp rất nhiều khó khăn.

Sức tàn phá kinh hoàng

Theo trang News.com.au, tính từ đầu mùa cháy rừng 2019 đến nay, tổng cộng khoảng 10 triệu ha rừng đã bị “bà hỏa” phá hủy và hầu hết các bang đều bị ảnh hưởng, ngoại trừ khu vực Lãnh thổ Thủ đô. Để so sánh, con số này còn gấp đôi diện tích lãnh thổ Bỉ. Ngoài ra, NSW và Victoria là hai bang chịu ảnh hưởng cháy rừng nghiêm trọng nhất. Chỉ riêng bang NSW, gần 5 triệu ha rừng đã bị thiêu rụi, lớn hơn tổng diện tích Hà Lan.

Có thể nói, đây là thảm họa cháy rừng tồi tệ nhất không chỉ riêng trong lịch sử Australia, mà còn trên cả thế giới nhiều năm qua. Vụ cháy rừng Amazon hồi tháng 8/2019, khiến cả thế giới bàng hoàng, chỉ tước đi khoảng 900.000 ha rừng. Cháy rừng ở bang California (Mỹ) năm 2018 thiêu rụi khoảng 800.000 ha.

Các đám cháy đã thiêu rụi hơn 56.000 km2 đất, khiến hàng chục nghìn người phải sơ tán và ảnh hưởng xấu đến môi trường. Đến nay, những vụ cháy đã khiến hơn 20 người thiệt mạng và hơn 1.500 ngôi nhà bị phá hủy. Đầu năm 2020, có thêm 28 người nữa được xác nhận đang mất tích khi đám cháy lan đến các trung tâm du lịch sầm uất phía đông Victoria. Hội đồng Bảo hiểm Australia ngày 6/1 khẳng định thiệt hại do hỏa hoạn gây ra đã vượt mốc 485 triệu USD.

Tại các thành phố lớn như Canberra, Melbourne và Sydney bị bao trùm bởi những đám khói màu đỏ cam dày đặc và lây lan sang các khu vực lân cận như New Zealand, dấy lên một thảm họa ô nhiễm môi trường khác. Ngày 1/1 vừa qua, Thủ đô Canberra ghi nhận tình trạng ô nhiễm tồi tệ nhất lịch sử, với chỉ số chất lượng không khí cao gấp 23 lần so với mức nguy hiểm tới sức khỏe con người.

Hỏa hoạn diễn ra trên khắp sáu bang thuộc Australia và bang NSW phải chịu tổn thất lớn nhất về mặt sinh thái. Theo số liệu của Đại học Sydney, chỉ riêng tại NSW, gần nửa tỷ sinh vật, bao gồm các loài động vật có vú, chim và bò sát có khả năng bị thiêu chết. Trong đó, khoảng 8.000 chú gấu túi koala, chiếm khoảng một phần ba tổng số lượng cá thể trên lãnh thổ Australia và đáng buồn hơn, khoảng 30% tổng diện tích sống của chúng đã bị xóa sổ.

Theo truyền thông Australia, số lượng động vật bị chết cháy còn có thể tăng lên trong thời gian tới, bởi dẫu thoát khỏi đám cháy nhưng chúng có thể chết do bị đói, khát hoặc sốc nhiệt khi bị mất đi môi trường sống. Điều khiến giới chuyên gia lo ngại là cháy rừng có thể làm sụt giảm tới mức khó hồi phục số lượng loài động vật chỉ có ở Australia và đang có nguy cơ tuyệt chủng, chẳng hạn như gấu túi.

Anh Simon Adamczyk, nhân viên cứu hộ động vật hoang dã ở thành phố Adelaide, bang Nam Australia bế một chú gấu túi trong khu vực bị cháy trụi gần Cape Borda trên đảo Kangaroo, phía tây bắc Adelaide, ngày 7/1.
Anh Simon Adamczyk, nhân viên cứu hộ động vật hoang dã ở thành phố Adelaide, bang Nam Australia bế một chú gấu túi trong khu vực bị cháy trụi gần Cape Borda trên đảo Kangaroo, phía tây bắc Adelaide, ngày 7/1.

Nguyên nhân do đâu?

Như đã nói ở trên, cháy rừng không phải chuyện lạ ở Australia. Do vào mùa hè, thời tiết tại đây luôn trong tình trạng nóng và khô, tương tự như ở California và Địa Trung Hải. Tuy nhiên, các đám cháy của mùa hè năm nay khá khác biệt, chúng đến sớm hơn nhiều so với mọi năm. Phó Giáo sư Crystal Kolden, Đại học Idaho (Mỹ), người trực tiếp nghiên cứu về vụ cháy rừng ở Tasmania năm 2018 nhận định rằng, nguyên nhân chính dẫn đến thảm họa cháy rừng lần này là ảnh hưởng của việc Trái Đất đang ngày một nóng lên.

Nhiệt độ cao kỷ lục, hạn hán kéo dài cùng với sức gió lớn đã khiến hỏa hoạn ở Australia lan rộng không kiểm soát. Giữa tháng 12 năm ngoái, cư dân một số vùng xứ chuột túi đã trải qua một ngày khủng khiếp khi thủy ngân nhiệt kế chạm đến con số 41,9°C. Làn sóng nhiệt vẫn tiếp tục vờn quanh miền đông nam, nhiệt độ ở Canberra dự kiến sẽ lên đến 40,6°C trong tuần này.

Rừng bạch đàn vốn phổ biến ở Australia với tinh dầu trong thân cây rất dễ cháy, khi bị bắt lửa loài cây này khiến hỏa hoạn lan nhanh hơn. Chúng còn phụ thuộc vào lửa để có thể giải phóng hạt giống để sinh sôi nảy nở. Do đó, một số hệ sinh thái như rừng bạch đàn nhiều khả năng sẽ có thể khôi phục nhưng không phải loại cây nào cũng có khả năng như chúng.

Theo ông Mike Flannigan, nhà khoa học về cháy tại Đại học Alberta (Canada), vẫn là quá sớm để biết chính xác nguyên nhân làm phát sinh các đám cháy rừng, bởi cháy rừng chỉ mới bùng phát gần đây và hiện mọi cơ quan chức năng vẫn đang ưu tiên dành thời gian kiểm soát các đám cháy.

Dù con người là nhân tố lớn gây hỏa hoạn ở Australia, song những nguyên nhân do tai nạn cũng thường xảy ra như các vụ chập, cháy từ xe cộ hay dây điện. Mặc dù các đầu mẩu thuốc lá còn lại sau khi hút thường không gây hỏa hoạn, song trong điều kiện thời tiết khô nóng, chuyện này hoàn toàn có thể xảy ra. Ngoài ra, sét đánh vào các khu rừng bị hạn hán cũng có thể là nguyên nhân gây hỏa hoạn.

Tình trạng trên đã phản ánh sự yếu kém của nước này trong trong công tác giảm lượng khí thải carbon dioxide. Chính quyền của Thủ tướng Scott Morrison đang đối mặt với chỉ trích vì cản trở nỗ lực toàn cầu trong việc hoàn thành một quy tắc thực thi Thỏa thuận Paris trong một hội nghị của Liên hợp quốc tại Madrid vào tháng 12. Bản thân ông Morrison cũng bị phản ứng dữ dội khi ông đi nghỉ ở Hawaii trong lúc ngọn lửa đang tàn phá đất nước, dù cuối cùng ông đã phải cắt ngắn kỳ nghỉ.

Ngay cả khi thực sự muốn “chuyển mình” về chính sách năng lượng và biến đổi khí hậu, Australia cũng sẽ vấp phải tranh cãi gay gắt trong nội bộ chính phủ, một phần do truyền thống khai thác mỏ và sản xuất than nổi danh bao lâu nay.

Oằn mình chống “giặc”

Thủ tướng Australia Scott Morrison thăm Sarsfield, một thị trấn bị ảnh hưởng bởi vụ cháy, ngày 4/1. (Nguồn: NYT)
Thủ tướng Australia Scott Morrison thăm Sarsfield, một thị trấn bị ảnh hưởng bởi vụ cháy, ngày 4/1. (Nguồn: NYT)

Thủ tướng Scott Morrison hôm 6/1 tuyên bố sẵn sàng trả “bất cứ giá nào” để giúp cộng đồng hồi phục sau trận cháy kinh hoàng. Chính phủ nước này sẽ rót thêm 1,4 tỷ USD trong hai năm để khắc phục hậu quả.

Australia phụ thuộc rất nhiều vào các nhân viên cứu hỏa tình nguyện, đặc biệt là ở vùng nông thôn nơi có nhiều đám cháy nhất. Lý do là nước này không có một hệ thống quản lý cứu hỏa chuyên nghiệp và tập trung như Mỹ.

Điều này buộc chính phủ Australia phải có những thay đổi về chính sách. Theo đó, tháng 12, Thủ tướng Morrison tuyên bố rằng, các tình nguyện viên bỏ việc để đi chữa cháy sẽ được bồi thường tiền lương. Trung bình, mỗi ngày có khoảng 3.000 người lính “tự phát” lên đường cứu hỏa ở khắp nơi trên tiểu bang.

Để tăng lực lượng dập lửa ở các địa phương, quân đội Australia đã điều thêm 3.000 binh lính đến các vụ cháy để dập lửa. Đồng thời, Mỹ và Canada cử lính cứu hỏa đến Australia để hỗ trợ.

Theo The Verge, các chuyên gia cho rằng, trong điều kiện khắc nghiệt và diện tích đám cháy quá lớn, sức người khó có thể dập tắt hoàn toàn, nên chỉ có thể chờ cho ngọn lửa tự tàn đi mà thôi.

Mùa hè ở Australia kéo dài từ tháng 12 đến hết tháng 2 và mùa cháy rừng thường phát triển cực đại vào cuối tháng 1 hoặc đầu tháng 2. Vậy nên thảm họa được dự đoán sẽ khó sớm chấm dứt. Mặc dù mới đây, khu vực bờ biển đông Australia, từ Sydney đến Melbourne, đã xuất hiện những trận mưa lớn. Các trận mưa xối xả cũng xuất hiện ở một số vùng của bang NSW.

Thế nhưng, giới chuyên gia nhận định rằng, nếu các đám cháy ở NSW gặp các đám cháy ở bang Victoria sẽ tạo nên “một ngọn lửa khổng lồ”, khiến tình trạng cháy rừng còn có thể diễn ra tồi tệ hơn bây giờ. Hiện tại, chúng chỉ còn cách nhau khoảng 9 km trong khi nhiệt độ dự kiến tăng trở lại vào ngày 9-10/1.

Hầu hết các vụ cháy lịch sử ở Australia được đặt tên theo ngày xảy ra và đáng nhớ bởi một số yếu tố như mức độ tàn phá và số người chết. Riêng vụ cháy năm 1974 khiến 117 triệu ha rừng bị thiêu rụi thì không được đặt tên do chúng xảy ra ở trung tâm Australia và không gây ảnh hưởng quá nhiều tới cộng đồng, tuy nhiên ba người đã thiệt mạng.

– Black Saturday (2009): 173 người chết và 450.000 ha rừng bị cháy

– Canberra (2003): 4 người chết và 160.000 ha rừng bị cháy

– Black Christmas (2001): 753.314 ha rừng bị cháy

– Ash Wednesday (1983): 75 người chết và 310.000 ha rừng bị cháy

– Black Friday (1939): 71 người chết và 2 triệu ha rừng bị cháy

– Black Thursday (1851): 12 người chết và 5 triệu ha rừng bị cháy

Tagged : / / / /

Infographic: Khám phá kho tên lửa đạn đạo ‘siêu to khổng lồ’ của Iran

Iran đang sở hữu một kho tên lửa rất đa dạng, từ tên lửa đạn đạo đến tên lửa hành trình với tầm bắn có thể vươn tới một nửa châu Âu.

Infographic: Khám phá kho tên lửa đạn đạo 'siêu to khổng lồ' của Iran
Infographic: Khám phá kho tên lửa đạn đạo ‘siêu to khổng lồ’ của Iran

(theo CTV Quang Huy/VOV.VN)

Tagged : / / / /

Infographic: Sức mạnh khủng của ‘vệ sỹ’ tuần dương hạm tên lửa lớp Slava

Trong chuyến công du Trung Đông vừa qua của Tổng thống Nga V. Putin, có một “vệ sỹ” luôn âm thầm đi theo bảo vệ. Đó chính là tuần dương hạm tên lửa lớp Slava thuộc biên chế Hải quân Nga.

Infographic: Sức mạnh khủng của 'vệ sỹ' tuần dương hạm tên lửa lớp Slava
Infographic: Sức mạnh khủng của ‘vệ sỹ’ tuần dương hạm tên lửa lớp Slava

(theo CTV Quang Huy/VOV.VN)

Tagged : / / / /